Ι.Μ. Εσφιγμένου

Translate English Version

Ι.Μ. Εσφιγμένου

Η Ιερά Μονή Εσφιγμένου εορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου. Σχετικά με την ονομασία της, επικρατέστερη άποψη είναι ότι κτήτορας της ήταν ένας μοναχός ο οποίος είχε ένα σχοινί πολύ σφιχτά δεμένο γύρω από τη μέση του. Η Μονή βρίσκεται στην ΒΑ παραλία κοντά στη Μονή Χιλανδαρίου. Μία εκδοχή τοποθετεί την ίδρυση της Μονής γύρω στον 5ο αιώνα με κτήτορα της την Πουλχερία αδελφή του αυτοκράτορα Θεοδοσίου. Ως ένδειξη γι αυτή την εκδοχή παρουσιάζονται τα λίγα ερείπια σε απόσταση 10 λεπτών από τη Μονή.

Η Εσφιγμένου δεν αναφέρεται στο πρώτο Τυπικό του 971/972, συνεπώς δεν υπήρχε τότε. Όμως αναφέρεται σε ένα επίσημο έγγραφο του 1030 και στο δεύτερο Τυπικό του Αγίου Όρους που υπογράφτηκε από 29 ηγουμένους και σφραγίστηκε από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Μονομάχο το 1045. Αυτό το Τυπικό τοποθετεί την Εσφιγμένου στη 5η θέση ιεραρχίας των αγιορείτικων μονών ενώ σήμερα είναι στην 18η θέση. Στο τρίτο Τυπικό του 1394 κατέχει την 9η θέση ανάμεσα σε 25 μονές και την ίδια θέση κατέχει ως το 1430 μεταξύ 19 μονών. Το γεγονός ότι η μονή εκτεθειμένη στις ακτές της χερσονήσου του Άθω υπέφερε συνέχεια από επιδρομές και επιθέσεις Σαρακηνών, λεηλασίες μισθοφόρων και από τα καταλανικά στρατεύματα. Μέχρι την Άλωση της Κωνσταντινούπολης η Μονή Εσφιγμένου ωφελήθηκε από την οικονομική υποστήριξη βυζαντινών αυτοκρατόρων καθώς και από ηγεμόνες της Μολδαβίας και της Βλαχίας. Το 14ο αιώνα η Μονή καταστράφηκε λόγω πυρκαγιάς αλλά χάρη την οικονομική βοήθεια του Σέρβου βασιλιά Στέφανου Δ’ και του δεσπότη Γεωργίου Βράνκοβιτς κατάφερε να ανοικοδομηθεί και να συνεχίσει την επέκταση της μέχρι το 1533. Το 1797 ο μητροπολίτης Γρηγόριος Ε’ με πατριαρχικό σιρίγγιλο, αποφάσισε την μετατροπή της σε κοινόβιο και στον ίδιο τρόπο ζωής που ακολουθεί μέχρι σήμερα.

Το Καθολικό χτίστηκε και αγιογραφήθηκε στα 1806-1810 και εγκαινιάσθηκε από το 1811 από το Γρηγόριο. Το 1817 το ιερό αγιογραφήθηκε από τους ζωγράφους Ζαχαρία, Βενιαμίν και Μακάριο ενώ το 1841 οι τοίχοι και η οροφή του νάρθηκα από τους ζωγράφους Γεράσιμο, Άνθιμο, Ιωάσαφ και Νικηφόρο. Η Τράπεζα ανακαινίστηκε το 1810 και τοιχογραφήθηκε με έξοδα του ηγούμενου Ευθυμίου αλλά το μεγαλύτερο μέρος των τοιχογραφιών καταστράφηκε από τις φωτιές των Τούρκων στρατιωτών το 1821. Η Φιάλη κατασκευάστηκε το 1815 από τον ηγούμενο Ευθύμιο Ε’ στη θέση της βυζαντινής φιάλης. Στη Μονή υπάρχουν 8 παρεκκλήσια και από τα 5 που βρίσκονται έξω από τα τείχη της ιδιαίτερα σημαντική είναι η μικρή εκκλησία αφιερωμένη στον Αντώνιο Πετσέρσκι. Επίσης διαθέτει 3 Καθίσματα και 2 Κελιά.

Στη βιβλιοθήκη διατηρούνται 372 χειρόγραφα και περίπου 2.000 παλαιότυπα βιβλία. Μεγάλο μέρος της βιβλιοθήκης καταστράφηκε από πυρκαγιές και επιδρομές. Μεταξύ των 72 περγαμηνών βρίσκονται μερικά πολύτιμα έργα όπως ένα εικονογραφημένο μηνολόγιο, ο κώδικας αρ. 14. Αυτός ο κώδικας είναι ένας από τους τρείς τόμους που ο καθένας τους σχετίζεται με το ένα τρίτο του εκκλησιαστικού έτους, το οποίο αρχίζει την 1η Σεπτεμβρίου.

Στο σκευοφυλάκιο φυλάσσονται λειτουργικά σκεύη, σφραγίδες, έγγραφα και ιερά λείψανα. Μαζί διατηρείται και ένα κομμάτι χρυσοκέντητου υφάσματος, το οποίο μία φορά το χρόνο, της Αναλήψεως, χρησιμοποιείται ως παραπέτασμα στην Ωραία Πύλη του Καθολικού. Το ύφασμα λένε λέγεται ότι προέρχεται από τη σκηνή του Ναπολέοντα και είναι δώρο του Γρηγορίου Ε’ όταν χειροτονήθηκε μητροπολίτης. Ακόμα ένα πολύτιμο έργο τέχνης είναι η μικρή ψηφιδωτή εικόνα 14ου αιώνα του Χριστού σε αργυρό πλαίσιο με παραστάσεις Αποστόλων και ένθετα τεμάχια ιερών λειψάνων.



Το Άγιο Όρος μπορεί να το επισκεφθεί οποιοσδήποτε άρρεν, ανεξαρτήτου εθνικότητας, υπηκοότητας και δόγματος. Για να μπορέσει να εισέλθει στην Αθωνική Πολιτεία είναι απαραίτητη η έκδοση διαμονητήριου, δηλαδή  άδειας εισόδου η οποία μπορεί να εκδοθεί έως και τρεις μήνες πριν την επίσκεψη. Αγόρια προσχολικής ηλικίας απαγορεύεται να εισέλθουν στην Αθωνική Πολιτεία εκτός αν έχει υπάρξει ειδική συνεννόηση με τη μονή που θα φιλοξενηθούν, ενώ όλοι οι ανήλικοι θα πρέπει να συνοδεύονται και από κάποιον ενήλικα. Ο αριθμός των επισκεπτών που μπορεί να εισέλθει καθημερινά στο Άγιο Όρος είναι περιορισμένος (επίσημα 120 Ορθόδοξοι και 14 μη Ορφόδοξοι), για το λόγο αυτό θα πρέπει η κράτηση να γίνει αρκετά πριν την ημερομηνία επίσκεψης. Οι μονές δεν χρεώνουν τους επισκέπτες για τη φιλοξενία, αλλά δέχονται δωρεές. Είναι σημαντική η έκδοση του διαμονητήριου να γίνει πριν την επικοινωνία με τις μονές όπου θα φιλοξενηθούν οι επισκέπτες. Η παραλαβή του γίνεται από το γραφείο επισκεπτών στην Ουρανούπολη Χαλκιδικής κατά την ημέρα αναχώρησης. Συνίσταται, οι επισκέπτες να βρίσκονται στο χώρο παραλαβής τουλάχιστον μία ώρα πριν την αναχώρηση τους. Το γραφείο λειτουργεί Δευτέρα – Παρασκευή από τις 05:30 – 13:00, Σάββατο 06:00 – 13:00 και Κυριακή 08:00 – 13:00. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν με το γραφείο στο τηλέφωνο 23770 71421-2.

To “Διαμονητήριο” είναι αυστηρά προσωπικό και ισχύει για τέσσερις ημέρες (τρεις διανυκτερεύσεις). Όσοι επιθυμούν να παραμείνουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα θα πρέπει να ζητήσουν παράταση της άδειας παραμονής από την Ιερά Επιστασία στις Καρυές. Το κόστος έκδοσης του διαμονητήριου είναι €25 για τους ομόδοξους και €30 για τους αλλόδοξους. Για τρίτεκνους, φοιτητές, κληρωτούς και ανάπηρους το διαμονητήριο κοστίζει €10, ενώ οι πολύτεκνοι δεν πληρώνουν. Η πρόσβαση στο Άγιο Όρος είναι δυνατή μόνο μέσω θαλάσσης. Εκτελούνται καθημερινά δρομολόγια με πλοία από το λιμάνι της Ουρανούπολης προς τη Δάφνη. Το ταξίδι διαρκεί 2 περίπου ώρες και για τη καλύτερη εξυπηρέτηση των επισκεπτών καλό θα ήταν να έχει γίνει κράτηση θέσεων εκ των προτέρων. Από τη Δάφνη μπορεί κανείς να κατευθυνθεί προς τις Καρυές με λεωφορείο.

Οι επισκέπτες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η λήψη βίντεο εντός της Αθωνικής Πολιτείας απαγορεύεται, ενώ η φωτογράφηση επιτρέπεται αλλά όχι μέσα στις μονές. Η ενδυμασία των προσκυνητών θα πρέπει να συνάδει με την ιερότητα του χώρου.

Τηλέφωνα επικοινωνίας ναυτιλιακών εταιρειών που εξυπηρετούν τη γραμμή: Αγιορείτικες Γραμμές: 23770 71149 - ΜικροΑθως: 23770 71400