Ι.Μ. Μεγίστης Λαύρας

Translate English Version

Ι.Μ. Μεγίστης Λαύρας

Η Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας εορτάζει στις 5 Ιουλίου της Κοιμήσεως του Οσίου Αθανασίου του Αθωνίτη από τον οποίο χτίστηκε και η Μονή το 963μ.Χ. Οι μοναχοί της Μεγίστης Λαύρας τιμούν επίσης την 1 η Οκτωβρίου και την Παναγία Κουκουζέλισσα. Η Μονή βρίσκεται λίγο βορειότερα του νοτιανατολικού άκρου της χερσονήσου του Άθω, σε υψόμετρο 40μ. πάνω σε βραχώδες επίπεδο. Απέχει 1,5 ώρα από τις Καρυές με αυτοκίνητο και γύρω στις 7 ώρες περίπου πεζοπορία, ενώ από την ακτή είναι 20’. 

Είναι πρώτη στην ιεραρχία των αγιορείτικων μονών και η μεγαλύτερη σε έκταση και συνδέεται με την αρχή του οργανωμένου βίου στο Άγιον Όρος του οποίου αποτελεί και το αρχαιότερο παράδειγμα. Οι υλικοί πόροι για το κτίσιμο της Μονής Λαύρας (=πολυάριθμο μοναστήρι) το 963μ.Χ. προσφέρθηκαν από τον Βυζαντινό Αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά. Λίγο μετά τον θάνατο του αυτοκράτορα άμεση βοήθεια για την υλοποίηση του σχεδίου έδωσε ο αυτοκράτορας Ιωάννης Τσιμισκής. Η Μονή διαδοχικά άνθησε και παράκμασε , γνώρισε επιθέσεις, πυρπολήσεις και λεηλασίες από πειρατές, ληστές και τα μισθοφορικά αποβράσματα που επέστρεψαν από τις Σταυροφορίες. Τον 11 ο αι. υπήρχαν σχεδόν 700 μοναχοί στη Μεγίστη Λαύρα. Ο αριθμός τους στη συνέχεια μειώθηκε δραματικά και στα μέσα του 17 ου αι. είχαν απομείνει μόνο πέντε μοναχοί. Αδιέξοδο στην πιεστική κρίση των συσσωρευμένων χρεών της έδωσε το 1655 ο πατριάρχης Διονύσιος Γ’ ο οποίος κληροδότησε την προσωπική του περιουσία στη Μονή.

Το Καθολικό της Μονής που κτίστηκε την περίοδο 963-1003 (10 ο αιώνα) αποτελεί το πρότυπο των αγιορείτικων ναών. Επιστεγάζεται μ’ έναν μεγάλο τρούλο, που συμβολίζει τα ουράνια, και στηρίζεται σε τέσσερις κίονες. Τα κεντρικό μέρος είναι πλούσια διακοσμημένο με τοιχογραφίες του κρητικού αγιογράφου Θεοφάνη, η παλαιότερη των οποίων χρονολογείτε το 1535. Οι τοίχοι και η οροφή του νάρθηκα και του εξωνάρθηκα αγιογραφήθηκαν το 1854. Απέναντι από το καθολικό η Τράπεζα με αγιογραφίες, η παλαιότερη των οποίων χρονολογείται από το 1512. Αριστερά του Καθολικού βρίσκεται ο Τάφος του Οσίου Αθανασίου σ’ ένα εκκλησάκι που τιμάται στο όνομα των 40 Μαρτύρων. Πίσω από τον Καθολικό βρίσκεται η βιβλιοθήκη, η πλουσιότερη στο Άγιον Όρος, που περιέχει το παλαιότερο χειρόγραφο με μεγαλογράμμητη γραφή που υπάρχει το Όρος Άθως. Η βιβλιοθήκη επίσης διαθέτει 20.000 και πλέον έντυπα βιβλία, 2.500 χειρόγραφα, πολύτιμα έγγραφα υπογεγραμμένα από αυτοκράτορες, πατριάρχες και σουλτάνους καθώς επίσης 1650 ελληνικούς κώδικες από τους οποίους οι 650 είναι σε μεβράνη.

Η Μονή μέσα στο χώρο της αποτελείται από 15 παρεκκλήσια, ενώ έξω από αυτόν υπάρχουν άλλα 19 και στο βουνό άλλα 5 Καθίσματα (χώροι που παρέχονται σ’ έναν μοναχό για όλη του τη ζωή). Στη Μονή Μεγίστης Λαύρας ανήκουν οι Σκήτες (μικρά εξαρτήματα των μονών)της Αγίας Άννας, του Τίμιου Προδρόμου των Καυσοκαλυβίων, μικροί οικισμοί στη έρημο καθώς και 40 Κελιά (κτίσματα δύο έως έξι μοναχών, που ζουν σ’ ένα μικρό σπίτι με το δικό του παρεκκλήσι).Πριν την είσοδο του ναού υπάρχει μία φιάλη για την τέλεση του Αγιασμού κάθε αρχή του μηνός και η οποία κτίστηκε το 1060.

Στο σκευοφυλάκιο της Μονής Λαύρας διατηρούνται εξαιρετικά πολύτιμα εκκλησιαστικά σκεύη, χρυσοκέντητα άμφια, εικόνες, 4 πολύτιμες εικόνες υπενδεδυμένες με χρυσό που δωρίθηκαν από τους αυτοκράτορες Ανδρόνικο Α’ και Αλέξιο Α’ Κομνηνό μία εικόνα είναι του Σωτήρος που ανάγεται στα 843 και του Ιωάννου του Θεολόγου. Αξιοσημείωτες είναι επίσης η εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου της "Κουκουζέλισσας" που αποτελεί την κυριότερη εικόνα της Μονής, η αγία εικόνα της Θεοτόκου "Κτιτορική", η εικόνα του θαύματος που έγινε από τον Άγιο Αθανάσιο και η εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου της "Οικονόμισσας", δισκοπότηρα με πολύτιμες πέτρες και εμβλήματα των αυτοκρατόρων του Βυζαντίου. Άλλα πολύτιμα κειμήλια είναι το στέμμα και ο "σάκκος" του Νικηφόρου Φωκά, ένα αυτοκρατορικό ένδυμα διακοσμημένο με πολύτιμες πέτρες. Τέλος διατηρείται με σεβασμό και η σιδερένια βέργα.

Το Άγιο Όρος μπορεί να το επισκεφθεί οποιοσδήποτε άρρεν, ανεξαρτήτου εθνικότητας, υπηκοότητας και δόγματος. Για να μπορέσει να εισέλθει στην Αθωνική Πολιτεία είναι απαραίτητη η έκδοση διαμονητήριου, δηλαδή  άδειας εισόδου η οποία μπορεί να εκδοθεί έως και τρεις μήνες πριν την επίσκεψη. Αγόρια προσχολικής ηλικίας απαγορεύεται να εισέλθουν στην Αθωνική Πολιτεία εκτός αν έχει υπάρξει ειδική συνεννόηση με τη μονή που θα φιλοξενηθούν, ενώ όλοι οι ανήλικοι θα πρέπει να συνοδεύονται και από κάποιον ενήλικα. Ο αριθμός των επισκεπτών που μπορεί να εισέλθει καθημερινά στο Άγιο Όρος είναι περιορισμένος (επίσημα 120 Ορθόδοξοι και 14 μη Ορφόδοξοι), για το λόγο αυτό θα πρέπει η κράτηση να γίνει αρκετά πριν την ημερομηνία επίσκεψης. Οι μονές δεν χρεώνουν τους επισκέπτες για τη φιλοξενία, αλλά δέχονται δωρεές. Είναι σημαντική η έκδοση του διαμονητήριου να γίνει πριν την επικοινωνία με τις μονές όπου θα φιλοξενηθούν οι επισκέπτες. Η παραλαβή του γίνεται από το γραφείο επισκεπτών στην Ουρανούπολη Χαλκιδικής κατά την ημέρα αναχώρησης. Συνίσταται, οι επισκέπτες να βρίσκονται στο χώρο παραλαβής τουλάχιστον μία ώρα πριν την αναχώρηση τους. Το γραφείο λειτουργεί Δευτέρα – Παρασκευή από τις 05:30 – 13:00, Σάββατο 06:00 – 13:00 και Κυριακή 08:00 – 13:00. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν με το γραφείο στο τηλέφωνο 23770 71421-2.

To “Διαμονητήριο” είναι αυστηρά προσωπικό και ισχύει για τέσσερις ημέρες (τρεις διανυκτερεύσεις). Όσοι επιθυμούν να παραμείνουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα θα πρέπει να ζητήσουν παράταση της άδειας παραμονής από την Ιερά Επιστασία στις Καρυές. Το κόστος έκδοσης του διαμονητήριου είναι €25 για τους ομόδοξους και €30 για τους αλλόδοξους. Για τρίτεκνους, φοιτητές, κληρωτούς και ανάπηρους το διαμονητήριο κοστίζει €10, ενώ οι πολύτεκνοι δεν πληρώνουν. Η πρόσβαση στο Άγιο Όρος είναι δυνατή μόνο μέσω θαλάσσης. Εκτελούνται καθημερινά δρομολόγια με πλοία από το λιμάνι της Ουρανούπολης προς τη Δάφνη. Το ταξίδι διαρκεί 2 περίπου ώρες και για τη καλύτερη εξυπηρέτηση των επισκεπτών καλό θα ήταν να έχει γίνει κράτηση θέσεων εκ των προτέρων. Από τη Δάφνη μπορεί κανείς να κατευθυνθεί προς τις Καρυές με λεωφορείο.

Οι επισκέπτες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η λήψη βίντεο εντός της Αθωνικής Πολιτείας απαγορεύεται, ενώ η φωτογράφηση επιτρέπεται αλλά όχι μέσα στις μονές. Η ενδυμασία των προσκυνητών θα πρέπει να συνάδει με την ιερότητα του χώρου.

Τηλέφωνα επικοινωνίας ναυτιλιακών εταιρειών που εξυπηρετούν τη γραμμή: Αγιορείτικες Γραμμές: 23770 71149 - ΜικροΑθως: 23770 71400