Ι.Μ. Ξηροποτάμου

Translate English Version

Ι.Μ. Ξηροποτάμου

Η Ιερά Μονή Ξηροποτάμου εορτάζει στις 9 Μαρτίου των 40 Μαρτύρων. Ιδρύθηκε, κατά την παράδοση, το 424 από την αυτοκράτειρα Πουλχερία, σύζυγο του αυτοκράτορα Μαρκιανού. Η πιθανότερη εκδοχή σχετικά με την κτίση της είναι ότι ιδρύθηκε στο τέλος του 10ου αιώνα από τον μοναχό Παύλο Ξηροποταμηνό, όπου υπήρξε ο πρώτος ηγεμόνας της Μονής και ήταν ένας από αυτούς που υπέγραψαν το πρώτο Τυπικό του Αγίου Όρους, τον "Τράγο". Η Μονή Ξηροποτάμου βρίσκεται σε 200μ. υψόμετρο από τη θάλασσα, ανατολικά της Μονής Αγίου Παντελεήμονα και δυτικά της Μονής Σίμωνος Πέτρας. Απέχει μισή ώρα με τα πόδια από τη Δάφνη στο στενό χωματόδρομο μήκους 11 χιλιομέτρων που ενώνει το λιμάνι με τις Καρυές και 2 ώρες από αυτήν. Βρίσκεται 8η στην ιεραρχία των αγιορείτικων μονών. 

Η Μονή άνθησε τον 11ο αιώνα με πόρους που διέθεσαν Βυζαντινοί αυτοκράτορες. Η ευημερία συνέχισε μέχρι τις αρχές του 13ου αιώνα. Ενισχύθηκε οικονομικά από τον Παλαιολόγο αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄. Το 1280 μετά από πυρκαγιά που κατέστρεψε σχεδόν όλα τα οικοδομήματα της Μονής ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος διέθεσε τους οικονομικούς πόρους για την οικοδόμηση της Μονής προσφέροντας σημαντικές δωρεές και αυτός είναι ένας από τους λόγους που θεωρείται ως ένας από τους νέους κτήτορες της Μονής. Μεγάλα χρηματικά ποσά πρόσφεραν οι βασιλείς της Σερβίας κατά το 14ο-15ο αιώνα που χρησιμοποιήθηκαν στην οικοδόμηση υψηλών αμυντικών τειχών και πύργου ικανού να αντιμετωπίσει πυρκαγιές. Το 16ο αιώνα έπεσε παρακμή και παραχώρησε την 5η θέση που κατείχε ως τότε στη Μονή Διονυσίου. Το 1507 κάηκε αλλά ξανακτίστηκε με την βοήθεια των μοναχών και την οικονομική ενίσχυση του Σουλτάνου Σελήμ Α’ ο οποίος ανέλαβε να αναγείρει την Μονή εκ βάθρων ύστερα από ένα όνειρο του στο οποίο εμφανίστηκαν 40 μάρτυρες σε σχήμα στρατιωτών υποσχόμενοι να τον βοηθήσουν να νικήσουν τους εχθρούς, σαν αμοιβή την ανέγερση της Μονής. Το 1760 η Μονή άνθησε για μία περίοδο όταν προσφέρθηκε οικονομική ενίσχυση από τους οικουμενικούς πατριάρχες Τιμόθεος Β’ και Μεθόδιο Α’. Από τις πιο σημαντικές προσφορές υπήρξε αυτή του Καισάριου Δαπόντε όπου χάρη στα πολλά ταξίδια του κατάφερε και συγκέντρωσε σημαντικά ποσά υπέρ της Μονής Ξηροποτάμου. Εκτός και εντός της Μονής υπάρχουν ακόμη 16 παρεκκλήσια, από τα οποία τα 5 φέρουν αγιογραφίες.

Το Καθολικόν τιμάται στις 9 Μαρτίου των 40 Μαρτύρων. Χτίστηκε στα 1761-1763 με τη βοήθεια του Δαπόντε. Οι τοιχογραφίες ζωγραφίστηκαν το 1783 από τους αγιογράφους Κωνσταντίνο, Αθανάσιο και Ναούμ από την Κορυτσά. Στο Καθολικό βρίσκεται η επιγραφή την οποία επινόησε ο Δαπόντε το 18ο αιώνα, χαραγμένη δίπλα στο δικέφαλο αετό, η οποία αναφέρει το έτος 6438 από τη δημιουργία του κόσμου, δηλαδή το έτος 930 σύμφωνα με το δικό μας ημερολογιακό σύστημα. Η Φιάλη του αγιασμού από πορφυρό μάρμαρο που βρίσκεται στην αυλή δίπλα από το Καθολικό κτίστηκε την περίοδο του Δαπόντε (1783). Οι τοιχογραφίες της Τράπεζας, η οποία κατασκευάστηκε με χρήματα του ηγεμόνα της Βλαχίας Αλεξάνδρου, ζωγραφίστηκαν στα μέσα του 19ου αιώνα από τους αγιογράφους Σοφρώνιο και Νικηφόρο από τη Σκήτη της Αγίας Άννας.

Στη βιβλιοθήκη που στεγάζεται πάνω από νάρθηκα διατηρούνται 409 χειρόγραφα μεταξύ των οποίων 20 περγαμηνές και πάνω από 4.000 έντυπα βιβλία.

Στην Ιερά Μονή Ξηροπόταμου υπάρχει το μεγαλύτερο τεμάχιο του Τίμιου Ξύλου στο Όρος. Επειδή το τμήμα αυτό του Τίμιου Ξύλου φέρει και οπή από τα καρφιά της Σταυρώσεως, η Μονή εορτάζει και κατά την εορτή του Τίμιου Σταυρού. Εκτός από αυτό το ιερότερο των κειμηλίων το πολυτιμότερο έργο τέχνης είναι αναμφισβήτητα ο στεατίτης δίσκος της Πουλχερίας, δώρο της ίδιας της αυτοκράτειρας. Στο σκευοφυλάκιο βρίσκονται επίσης τα ιερά λείψανα των 40 Μαρτύρων και 4 επίσκοποι ράβδοι από ήλεκτρο καθώς και αρκετά χρυσοκέντητα άμφια και λειτουργικά σκεύη. Τέλος υπάρχουν 200 φορητές εικόνες οι οποίες βρίσκονται στο Καθολικό της Μονής.

Το Άγιο Όρος μπορεί να το επισκεφθεί οποιοσδήποτε άρρεν, ανεξαρτήτου εθνικότητας, υπηκοότητας και δόγματος. Για να μπορέσει να εισέλθει στην Αθωνική Πολιτεία είναι απαραίτητη η έκδοση διαμονητήριου, δηλαδή  άδειας εισόδου η οποία μπορεί να εκδοθεί έως και τρεις μήνες πριν την επίσκεψη. Αγόρια προσχολικής ηλικίας απαγορεύεται να εισέλθουν στην Αθωνική Πολιτεία εκτός αν έχει υπάρξει ειδική συνεννόηση με τη μονή που θα φιλοξενηθούν, ενώ όλοι οι ανήλικοι θα πρέπει να συνοδεύονται και από κάποιον ενήλικα. Ο αριθμός των επισκεπτών που μπορεί να εισέλθει καθημερινά στο Άγιο Όρος είναι περιορισμένος (επίσημα 120 Ορθόδοξοι και 14 μη Ορφόδοξοι), για το λόγο αυτό θα πρέπει η κράτηση να γίνει αρκετά πριν την ημερομηνία επίσκεψης. Οι μονές δεν χρεώνουν τους επισκέπτες για τη φιλοξενία, αλλά δέχονται δωρεές. Είναι σημαντική η έκδοση του διαμονητήριου να γίνει πριν την επικοινωνία με τις μονές όπου θα φιλοξενηθούν οι επισκέπτες. Η παραλαβή του γίνεται από το γραφείο επισκεπτών στην Ουρανούπολη Χαλκιδικής κατά την ημέρα αναχώρησης. Συνίσταται, οι επισκέπτες να βρίσκονται στο χώρο παραλαβής τουλάχιστον μία ώρα πριν την αναχώρηση τους. Το γραφείο λειτουργεί Δευτέρα – Παρασκευή από τις 05:30 – 13:00, Σάββατο 06:00 – 13:00 και Κυριακή 08:00 – 13:00. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν με το γραφείο στο τηλέφωνο 23770 71421-2.

To “Διαμονητήριο” είναι αυστηρά προσωπικό και ισχύει για τέσσερις ημέρες (τρεις διανυκτερεύσεις). Όσοι επιθυμούν να παραμείνουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα θα πρέπει να ζητήσουν παράταση της άδειας παραμονής από την Ιερά Επιστασία στις Καρυές. Το κόστος έκδοσης του διαμονητήριου είναι €25 για τους ομόδοξους και €30 για τους αλλόδοξους. Για τρίτεκνους, φοιτητές, κληρωτούς και ανάπηρους το διαμονητήριο κοστίζει €10, ενώ οι πολύτεκνοι δεν πληρώνουν. Η πρόσβαση στο Άγιο Όρος είναι δυνατή μόνο μέσω θαλάσσης. Εκτελούνται καθημερινά δρομολόγια με πλοία από το λιμάνι της Ουρανούπολης προς τη Δάφνη. Το ταξίδι διαρκεί 2 περίπου ώρες και για τη καλύτερη εξυπηρέτηση των επισκεπτών καλό θα ήταν να έχει γίνει κράτηση θέσεων εκ των προτέρων. Από τη Δάφνη μπορεί κανείς να κατευθυνθεί προς τις Καρυές με λεωφορείο.

Οι επισκέπτες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η λήψη βίντεο εντός της Αθωνικής Πολιτείας απαγορεύεται, ενώ η φωτογράφηση επιτρέπεται αλλά όχι μέσα στις μονές. Η ενδυμασία των προσκυνητών θα πρέπει να συνάδει με την ιερότητα του χώρου.

Τηλέφωνα επικοινωνίας ναυτιλιακών εταιρειών που εξυπηρετούν τη γραμμή: Αγιορείτικες Γραμμές: 23770 71149 - ΜικροΑθως: 23770 71400