Translate

Άγιος Νικόλαος

Ο Άγιος Νικόλαος είναι η πρωτεύουσα του Νομού Λασιθίου, χτισμένος στη δυτική πλευρά του κόλπου του Μιραμπέλλου, στην τοποθεσία Μαντράκι. Είναι μια πανέμορφη ήρεμη μικρή πόλη την οποία οι Κρητικοί αναφέρουν ως "ο Άγιος", αλλά η σημερινή ονομασία του προέρχεται από το βυζαντινό εκκλησάκι στον όρμο του Αγίου Νικολάου, ενώ η παλιότερη ονομασία ήταν Μαντράκι, καθώς εκεί υπήρχαν πολλές μάντρες με κατσίκια.
 
Σήμα κατατεθέν του Αγίου Νικολάου είναι η γραφική Λίμνη Βουλισμένη, μια μικρή λιμνοθάλασσα στο κέντρο της πόλης, που χρησιμοποιείται για να δένουν οι βάρκες. Δεκάδες θρύλοι συνδέονται με αυτήν λόγω των πολύ βαθιών νερών της, όπως το ότι δεν έχει βάθος. Στο πυθμένα της λίμνης είχαν πετάξει οι Γερμανοί πολεμικό υλικό πριν εγκαταλείψουν την Κρήτη το 1944. Γύρω από την λίμνη υπάρχουν καφέ και εστιατόρια από όπου μπορείτε να την θαυμάσετε. Την ομορφότερη θέα όμως προς τη Λίμνη Βουλισμένη θα την έχετε αν ανεβείτε στο μικρό παρκάκι που έχει δημιουργηθεί πάνω από αυτήν, στην νότια πλευρά της.
 
Άλλα αξιοθέατα του Αγίου Νικολάου είναι η τα νεοκλασικά κτίρια, η μαρίνα (η πρώτη μαρίνα στην Κρήτη), το Αρχαιολογικό Μουσείο, το εκκλησάκι Άγιος Νικόλαος στη χερσόνησο Αμμούδι, το νησάκι των Αγίων Πάντων με τους προστατευόμενους Κρητικούς αιγάγρους, η Κιτροπλατεία, ο πεζόδρομος με τις καφετέριες, το παραδοσιακό χωριό Κριτσά, το οροπέδιο του Καθαρού, η Σπιναλόγκα, η Ελούντα και η Πλάκα στα βόρεια.
 
Ιστορία
 
Η σημερινή πόλη είναι χτισμένη στη θέση της αρχαίας Λατούς προς Καμάρα, επίνειο της Λατούς Ετέρας (σημαντική ορεινή πόλη των Δωριέων, 3,5 χιλιόμετρα βόρεια της Κριτσάς). Οι δύο πόλεις αποτελούσαν μια διοικητική ενότητα τον 3ο Π.Χ αιώνα, λάτρευαν την ίδια θεότητα, την Ειλειθυία, προστάτιδα των τοκετών κι είχαν ενιαία νομίσματα που από το ένα μέρος εικόνιζαν την Ειλειθυία ή την Άρτεμη κι από το άλλο τον Ερμή με τη λέξη ΛΑΤΙΩΝ. Οι πολίτες της Λατούς προς Καμάρα ονόμαζαν τους εαυτούς τους Καμαρίτες. Η Λατώ προς Καμάρα, ως λιμάνι, αναπτύχθηκε την περίοδο αυτή πληθυσμιακά και οικονομικά ενώ αντίθετα η Λατώ άρχισε να φθίνει. Από την περίοδο αυτή έχουν ανεβρεθεί αγάλματα, επιγραφές και πολλοί τάφοι στην περιοχή του ποταμού. Τα κτερίσματα των τάφων αρκετά από τα οποία είναι ενδιαφέροντα, εκτίθενται στο αρχαιολογικό Μουσείο.
 
Την πρώτη Βυζαντινή περίοδο εξακολουθούσε να υπάρχει ως αξιόλογη πόλη, η Επισκοπή Καμάρας. Στις αρχές του 13ου αιώνα, ίσως το 1206, κατασκευάστηκε στο ύψωμα όπου σήμερα είναι η νομαρχία, ένα φρούριο, πιθανόν από το Γενοβέζο Ενρίκο Πεσκατόρε. Το φρούριο ονομάστηκε Μιραμπέλλο και έδωσε το όνομά του στην επαρχία Μιραμπέλου και στον κόλπο. Το φρούριο καταστράφηκε από ισχυρό σεισμό το 1303, αλλά οι Βενετοί το ανακατασκεύασαν. Το 1374 αναφέρεται ως Castro Mirabelli και διέθετε αποθήκη αλατιού από τις αλυκές της Ελούντας, το οποίο στη συνέχεια εξαγόταν στην Ευρώπη. Το φρούριο εγκαταλείφθηκε και έγινε αποθήκη όταν σταμάτησαν οι επαναστάσεις εναντίον των Βενετών. Το φρούριο Μιραμπέλου καταστράφηκε το 1537 από Τούρκους πειρατές, αλλά ανακατασκευάστηκε σε σχέδιο του Μικέλε Σαμιτσέλι. Γύρω από το φρούριο αναπτύχθηκε οικισμός (βούργος). Το 1630 αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα ως Μιράμπελο Καστέλο και ότι στα ελληνικά ο οικισμός λεγόταν Βουλισμένη, από τη λίμνη. Το 1646, κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Κρητικού Πολέμου, ο φρούραρχος Κολονέλο Μπαλντέλα παρέδωσε αμέσως το φρούριο στους Τούρκους που το περικύκλωσαν. Αυτή η πράξη θεωρήθηκε προδοσία και ο Μπαλντέλα κρεμάστηκε. Οι Βενετοί ανακατέλαβαν το φρούριο, αλλά επειδή δεν μπορούσαν να το κρατήσουν στην κατοχή τους το κατέστρεψαν, αφού το φρούριο της Σπιναλόγκας κάλυπτε τις ανάγκες τους. Το 1671 αναφέρεται στην τουρκική απογραφή ως Nefs Meranblo με 42 χαράτσια, που σημαίνει ότι κατοικούταν. Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 δεν αναφέρεται και η περιοχή ήταν ακατοίκητη. Όμως το λιμάνι χρησιμοποιούταν για την εξαγωγή προϊόντων της επαρχίας όπως χαρούπια.
 
Ο σύγχρονος οικισμός δημιουργήθηκε με την επανάσταση του 1866, από κατοίκους της Φουρνής, της Κριτσάς, του Ηρακλείου και των Σφακίων. Τα ερείπια του ενετικού φρουρίου χρησιμοποιήθηκαν ως οικοδομικά υλικά των νέων κτιρίων. Αρχικά ονομαζόταν Μαντράκι αλλά πήρε το όνομα Άγιος Νικόλαος από το μικρό βυζαντινό εκκλησάκι του 9ου αιώνα που βρίσκεται στην χερσόνησο Αμμούδι, περίπου 2 χιλιόμετρα βόρεια της πόλης. Το 1900 ο Άγιος Νικόλαος γίνεται η έδρα του Δήμου Κριτσάς. Το 1904 η έδρα του Δήμου Λασιθίου μετακινήθηκε από την Νεάπολη στον Άγιο Νικόλαο. Από τη δεκαετία του 60 αναδείχθηκε σε σημαντικό τουριστικό προορισμό.
 

Δείτε