Χάρμαινα: Η ιστορική συνοικία των ταμπάκηδων στην Άμφισσα
Η Χάρμαινα είναι η ιστορική συνοικία της Άμφισσας. Η συνοικία αυτή, τα παλιά χρόνια φιλοξενούσε τα βυρσοδεψεία (ή αλλιώς Ταµπακαριά), ελάχιστα από τα οποία λειτουργούν έως σήμερα. Η τέχνη της επεξεργασίας δερμάτων ευδοκίμησε στην Άμφισσα για πολλά χρόνια. Η τέχνη της επεξεργασίας δερμάτων υπήρχε στην Άμφισσα πολύ πριν το 1600 καθώς σ’ αυτήν αναφέρεται ο Άγγλος περιηγητής Dodwell, που διερχόμενος από την Άμφισσα, θαύμασε τα χρωματιστά δέρματα που ήταν περιζήτητα τόσο στην Ελλάδα όσο και σε όλες τις γνωστές τότε χώρες του εξωτερικού. Σ’ αυτό συνέβαλε το νερό της πηγής που βρίσκονταν στη συνοικία της Χάρμαινας, καθώς υπήρχε η πεποίθηση ότι το νερό αυτό είχε την εξαιρετική ιδιότητα να προσδίδει στα δέρματα τον χαρακτηριστικό ανεξίτηλο και στιλπνό κίτρινο χρωματισμό τους.
Η ακμή διατηρήθηκε μέχρι το μεσοπόλεμο, ενώ μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο άρχισε σταδιακά η συνοικία να παρακμάζει εξαιτίας της δυναμικής εισόδου των πλαστικών υλικών που αντικατέστησαν το δέρμα.
Σήμερα, η συνοικία έχει ερημώσει, τα παλιά όμως εγκαταλειμμένα βυρσοδεψεία, τα σοκάκια, η πηγή με τα παλιά πλατάνια και το γραφικό Τουλασίδι (κεντρικό κτήριο του οικισμού, παλιά κοινόχρηστος χώρος των ταμπάκηδων, σήμερα πολιτιστικός χώρος της Άμφισσας) συνθέτουν την εικόνα της ιστορικής συνοικίας και θυμίζουν στους επισκέπτες τη χρυσή εποχή που τα δέρματα της πόλης ταξίδευαν σε όλη τη χώρα. Παρόλη την ερήμωση, η συνοικία παραμένει μία από τις πιο ατμοσφαιρικές γειτονιές της πόλης. Από τα παλιά εργαστήρια, κάποια έχουν κηρυχθεί διατηρητέα, ενώ άλλα έχουν αναπαλαιωθεί και αναδειχθεί από τους ιδιοκτήτες τους.
Η γραφική συνοικία βρίσκεται 500 περίπου μέτρα από το ιστορικό κάστρο της Άμφισσας και αναμφισβήτητα υπόσχεται να ταξιδέψει πίσω στο χρόνο όσους την επισκεφθούν. Δυτικά της και σε απόσταση επίσης περίπου 500 μέτρων βρίσκεται ο σημαντικός Βυζαντινός Ναός του Σωτήρος (του 11ου αι. μ.Χ.).
Ο Θρύλος του “Στοιχειού της Χάρμαινας”
Στην Άμφισσα το τελευταίο Σάββατο της Αποκριάς αναβιώνει ο Θρύλος του “Στοιχειού της Χάρμαινας”. Από την παλιά αυτή συνοικία και τα σκαλιά του Αϊ Νικόλα κατεβαίνει το “Στοιχειό” και ακολουθούν κορυβαντιώντας πλήθος οι συνοδοί του (στην τοπική παράδοση «ντβετσικάδες», «μποτζινάκηδες», «αράπηδες», «αχυρένιοι» κλπ.) μέσα στις μαύρες φορεσιές τους σέρνοντας βαριές αλυσίδες και κρατώντας αναμμένες δάδες). Η Χάρμαινα περιηγείται στους δρόμους και καταλήγει στο κέντρο της Άμφισσας όπου συναντά και αναμετράται με τα άλλα δύο μεγάλα στοιχειά της πόλης, αυτά της Τέχολης και του Γκιριζιού.
Οι θρύλοι για τα “στοιχειά” είχαν μεγάλη διάδοση στην περιοχή, ενώ κοινή πεποίθηση αποτελούσε ότι αυτά αντιπροσώπευαν ψυχές σκοτωμένων ανθρώπων που τριγυρνούσαν ανικανοποίητα στην περιοχή. Το σπουδαιότερο στοιχειό της πόλης ήταν ασφαλώς το φοβερό “Στοιχειό της Χάρμαινας”, που αγαπούσε και προστάτευε τους ταμπάκηδες, αποτελούσε δε τρόμο για όλο τον υπόλοιπο πληθυσμό.















































