Κρήτη - Αξιοθέατα

Η Παλιά Πόλη των Χανίων είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ιστορικά κέντρα της Κρήτης. Χτισμένη πάνω στα ερείπια της αρχαίας Κυδωνίας, διατηρεί μέχρι σήμερα στοιχεία από τις διαφορετικές περιόδους της μακραίωνης ιστορίας της, από τη μινωική εποχή και την Ενετοκρατία μέχρι την Οθωμανική περίοδο και τη νεότερη ιστορία της Κρήτης.

Στην καρδιά της Παλιάς Πόλης βρίσκεται ο λόφος του Καστελίου, μια περιοχή που κατοικείται από τη Νεολιθική εποχή και αποτέλεσε σημαντική οχυρή θέση δίπλα στο παλιό λιμάνι. Στην περιοχή έχουν αποκαλυφθεί αρχαιολογικά κατάλοιπα της μινωικής Κυδωνίας, ενώ εδώ βρίσκεται και το παλάτι του Ύπατου Αρμοστή της Κρήτης, από την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας.

Σπλάντζια

Ανατολικά του Καστελίου βρίσκεται η Σπλάντζια, η ιστορική συνοικία που κατά την Οθωμανική περίοδο αποτελούσε τον κύριο μουσουλμανικό τομέα της πόλης. Σήμερα είναι μία από τις πιο ατμοσφαιρικές περιοχές της Παλιάς Πόλης, με στενά σοκάκια, παλιά σπίτια και παραδοσιακά ταβερνάκια.

Στην πλατεία της Σπλάντζιας δεσπόζει η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, η οποία κατά την Ενετοκρατία ήταν ναός των Δομινικανών, ενώ επί Τουρκοκρατίας μετατράπηκε στο κεντρικό τζαμί των Χανίων. Από το 1918 λειτουργεί ως ορθόδοξος ναός. Στην ίδια περιοχή βρίσκονται ο μικρός ενετικός ναός του Αγίου Ρόκκου, καθώς και οι ναοί της Αγίας Ειρήνης και των Αγίων Αικατερίνης και Ιωάννου του Ερημίτη.

Ενετικό Λιμάνι και Νεώρια

Κατηφορίζοντας προς τη θάλασσα συναντά κανείς το Ενετικό Λιμάνι, το πιο αναγνωρίσιμο σημείο των Χανίων. Κατά μήκος του βρίσκονται ιστορικά κτίρια, νεώρια και παλιά εργαστήρια, ενώ σήμερα η περιοχή είναι γεμάτη εστιατόρια, καφέ και καταστήματα.

Τα Ενετικά Νεώρια κατασκευάστηκαν για την κατασκευή και επισκευή των γαλερών του ενετικού στόλου. Από τα αρχικά συγκροτήματα σώζονται αρκετά κτίρια, ενώ στο ανατολικό άκρο του λιμανιού βρίσκεται το Νεώριο Μόρο, που σήμερα στεγάζει τον Ιστιοπλοϊκό Όμιλο Χανίων.

Στο δυτικό τμήμα βρίσκεται το Μεγάλο Αρσενάλι, ένα από τα σημαντικότερα κτίρια του λιμανιού. Σήμερα στεγάζει το Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου και χρησιμοποιείται για εκθέσεις και πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Σαντριβάνι και Τριμάρτυρη

Στη δυτική πλευρά του Καστελίου βρίσκεται η πλατεία Σαντριβανιού, γνωστή και ως πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλου. Αποτελεί ένα από τα πιο πολυσύχναστα σημεία της Παλιάς Πόλης και συνδέει το λιμάνι με τις κεντρικές εμπορικές οδούς.

Από εδώ ξεκινά η οδός Χάληδων, ένας από τους βασικούς δρόμους της Παλιάς Πόλης, που οδηγεί προς την πλατεία της Τριμάρτυρης και τον Μητροπολιτικό Ναό των Χανίων. Στην περιοχή βρίσκεται επίσης το Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων, το οποίο στεγάζεται στον πρώην ενετικό ναό του Αγίου Φραγκίσκου.

Κοντά στην οδό Χάληδων βρίσκονται τα Στιβανάδικα, περιοχή με καταστήματα που παραδοσιακά ασχολούνται με τα δερμάτινα είδη και τα κρητικά στιβάνια. Λίγο ανατολικότερα βρίσκονται τα Μαχαιράδικα, όπου ορισμένα παραδοσιακά καταστήματα εξακολουθούν να κατασκευάζουν και να πωλούν κρητικά μαχαίρια.

Τοπανάς και Εβραϊκή Συνοικία

Στη δυτική πλευρά της Παλιάς Πόλης βρίσκονται οι ιστορικές συνοικίες του Τοπανά και της Εβραϊκής Συνοικίας. Ο Τοπανάς ήταν η χριστιανική και αρχοντική συνοικία κατά την Οθωμανική περίοδο και πήρε το όνομά του από τις παλιές αποθήκες πυρομαχικών της περιοχής.

Στον Τοπανά βρίσκεται το Φρούριο Φιρκά, στην είσοδο του παλιού λιμανιού. Εδώ υψώθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 1913 η ελληνική σημαία, σηματοδοτώντας επίσημα την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. Σήμερα στο φρούριο στεγάζεται το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης.

Δίπλα στον Τοπανά βρίσκεται η παλιά Εβραϊκή Συνοικία, όπου σώζεται η ιστορική συναγωγή Ετζ Χαγίμ. Η εβραϊκή κοινότητα των Χανίων υπέστη σχεδόν ολοκληρωτική εξόντωση κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η συναγωγή αναστηλώθηκε και επαναλειτούργησε το 1999, αποτελώντας σήμερα σημαντικό μνημείο της ιστορίας της πόλης.

Το Ενετικό Λιμάνι και ο φάρος

Η περιήγηση στην Παλιά Πόλη καταλήγει φυσικά στο Ενετικό Λιμάνι, όπου η ακτή Τομπάζη, η ακτή Κουντουριώτη και η Ακτή Ενώσεως περιβάλλουν το χαρακτηριστικό ημικυκλικό λιμενικό μέτωπο.

Στο άκρο του λιμανιού δεσπόζει ο Φάρος των Χανίων, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της πόλης. Ο φάρος έχει ενετικές ρίζες, ενώ η σημερινή του μορφή διαμορφώθηκε κατά την αιγυπτιακή περίοδο στις αρχές του 19ου αιώνα. Η χαρακτηριστική μορφή του θυμίζει μιναρέ και δημιουργεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά τοπία της Κρήτης.

Η Παλιά Πόλη των Χανίων είναι ιδανική για περιήγηση με τα πόδια. Τα ενετικά κτίρια, οι οθωμανικές επιρροές, οι παλιές εκκλησίες, τα νεώρια, τα στενά σοκάκια και το λιμάνι συνθέτουν ένα ιστορικό σύνολο που αξίζει να εξερευνηθεί χωρίς βιασύνη. Μια βόλτα από το Καστέλι και τη Σπλάντζια μέχρι το Ενετικό Λιμάνι και τον φάρο προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα της ιστορίας και της ιδιαίτερης ατμόσφαιρας των Χανίων.