Ένας επιβλητικός φάρος πάνω στα απόκρημνα βράχια της Ικαρίας
Ο φάρος Κάβο Πάπας στη Ικαρία κατασκευάστηκε μεταξύ 1886 και 1890, όταν η περιοχή ήταν υπό την κατοχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Την κατασκευή του ανέλαβε η Γαλλική Εταιρεία Φάρων όπως και τη κατασκευή πολλών άλλων φάρων του Αιγαίου εκείνη την περίοδο. Σύμφωνα με την παράδοση το ακρωτήρι που βρίσκεται ο φάρος και κατά συνέπεια και ο ίδιος ο φάρος οφείλει το όνομά του σε έναν Πάπα που κινδύνευσε να πνιγεί στο σημείο καθώς ταξίδευε από την Κωνσταντινούπολη στη Ρώμη.
Ιστορία
Ο φάρος εντάχθηκε στο Ελληνικό Φαρικό Δίκτυο στις 9 Απριλίου 1915, λίγο μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους και αρχικά λειτούργησε με πετρέλαιο. Το αρχικό φωτιστικό μηχάνημα ήταν κατασκευή της εταιρείας "Sautter Lemmonier et Cie", εξέπεμπε μια λευκή αναλαμπή κάθε λεπτό, ενώ η φωτοβολία του έφτανε τα 23 ναυτικά μίλια. Σύμφωνα με το ΦΕΚ της 14ης Αυγούστου 1915, η επάνδρωση του φάρου αποτελείτο από δύναμη πέντε ανδρών, από τους οποίους ένας επιστάτης Α' Τάξεως και τρεις φύλακες, α', β' και γ' τάξεως.
Κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου παρέμεινε σβηστός, χρησιμοποιήθηκε από τους Ιταλούς ως φυλάκια και υπέστη σοβαρές ζημιές. Το 1945, στα πλαίσια ανασυγκρότησης του Ελληνικού Φαρικού Δικτύου, επαναλειτούργησε με προσωρινή τοποθέτηση αυτομάτου πυρσού ασετιλίνης ενώ παράλληλα ξεκίνησαν οι εργασίες επισκευής του οικήματος και του πύργου. Το 1949 ολοκληρώθηκαν οι εργασίες επισκευής του κτιρίου, τοποθετήθηκαν νέα φωτιστικά μηχανήματα και λειτούργησε ως επιτηρούμενος ηλεκτρικός με χαρακτηριστικό μια λευκή αναλαμπή ανά 20 δευτερόλεπτα και φωτοβολία τα 25 ναυτικά μίλια. Το 2000 αυτοματοποιήθηκε πλήρως.
Που βρίσκεται
Δεσπόζει αγέρωχος στο νοτιοδυτικό άκρο της Ικαρίας και συμβάλει στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο κεντρικό και ανατολικό Αιγαίο. Στο φάρο έχουν γυριστεί σκηνές της ταινίας «Το φως που σβήνει» με πρωταγωνιστή τον Αλέκο Αλεξανδράκη (η τελευταία ταινία του δημοφιλούς ηθοποιού) στο ρόλο του φαροφύλακα. Λόγω της ιστορικότητάς του, έχει χαρακτηριστεί Διατηρητέο Ιστορικό Νεότερο Μνημείο σύμφωνα με το Νόμο 3028/2002 και την υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε το 2012 (ΦΕΚ 289/Α.Α.Π./13-09-12).
Δομή φάρου
Αποτελείται από την οικία των φαροφυλάκων, μια ισόγειο κατασκευή με διάδρομο, χολ, τρία δωμάτια, κουζίνα, αποθήκη και ένα φούρνο και τον κυκλικό πύργο ύψους 11 μέτρων. Ο φάρος βρίσκεται στην δυτική άκρη της Ικαρίας σε εστιακό ύψος 75 μέτρων.
Πρόσβαση στο φάρο
Η πρόσβαση στον φάρο γίνεται είτε δια θαλάσσης είτε μέσω ενός δύσβατου μονοπατιού που ξεκινάει πλησίον του χωριού Καρκινάγρι. Υπάρχει ακόμη ένα πιο σύντομο μονοπάτι που ξεκινάει από τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο Καρκινάγρι – Εύδηλος που οδηγεί επίσης στο ακρωτήρι με το φάρο.
Οι φάροι ανήκουν στη δικαιοδοσία της Υπηρεσίας Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού και διέπονται από τους κανονισμούς που αφορούν σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Η επίσκεψη σε πέτρινο φάρο της Ελληνικής επικράτειας είναι εφικτή μόνον μετά την παροχή ειδικής άδειας στους ενδιαφερόμενους επισκέπτες. Ο κάθε ενδιαφερόμενος που θέλει να επισκεφθεί ένα φάρο θα πρέπει στον κάτωθι σύνδεσμο https://www.mod.mil.gr/aitimata-koinonikon-drastiriotiton/ του ΥΠΕΘΑ να ακολουθήσει τις διαδικασίες που προβλέπονται ώστε να υποβάλει το αίτημά του. Εφόσον ο αιτών λάβει έγκριση του αιτήματος του, έχει το δικαίωμα να επισκεφτεί τον φάρο που επέλεξε στην καθορισμένη ημερομηνία και κατά περίπτωση συνοδεύεται και από τον φαροφύλακα.
Δικαίωμα να επισκεφτούν ένα πέτρινο φάρο έχουν ιδιώτες, εκπαιδευτικά ιδρύματα, αθλητικοί σύλλογοι, ομάδες περιπατητών, συστήματα προσκόπων, επιστημονικές ομάδες και οποιοσδήποτε επιθυμεί να επισκεφτεί ένα φάρο. Λόγω του ότι οι περισσότεροι πέτρινοι φάροι βρίσκονται σε δυσπρόσιτες περιοχές οι επισκέπτες προσεγγίζουν και παραμένουν στον χώρο του φάρου με δική τους αποκλειστικά ευθύνη. Οι επισκέπτες οφείλουν να σέβονται την περιοχή και το κτίριο του φάρου. Η είσοδος στο κτίριο του φάρου επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο όταν αναφέρεται ρητά στην εκδοθείσα άδεια επισκέψεως και μόνο με την παρουσία του φαροφύλακα ή άλλου εκπροσώπου της Υπηρεσίας Φάρων. Σε κάθε περίπτωση δεν επιτρέπεται η πρόσβαση των επισκεπτών στον πύργο του φάρου και απαγορεύεται η οποιαδήποτε οικονομική εκμετάλλευση της επίσκεψης στον φάρο.














































