1. Αγία Μαρίνα Αίγινας
Η Αγία Μαρίνα είναι ένας μικρός παραθεριστικός οικισμός στην ανατολική πλευρά της Αίγινας. Ο οικισμός που μέχρι το 1960 ήταν ένα μικρό χωριό του οποίου οι κάτοικοι ζούσαν από την κτηνοτροφία, την γεωργία και την αλιεία σήμερα έχει αναπτυχθεί σε ένα σύγχρονο τουριστικό θέρετρο με χώρους εστίασης, ξενοδοχεία και πολλά ενοικιαζόμενα δωμάτια. Η Αγία Μαρίνα διαθέτει μία μεγάλη υπέροχη αμμουδερή οργανωμένη παραλία με πεντακάθαρα, καταγάλανα και ρηχά νερά. Εκεί βρίσκεται και το ομώνυμο ξωκλήσι που γιορτάζει στις 17 Ιουλίου. Στο κεντρικό δρόμο του χωριού οι επισκέπτες μπορούν να βρουν καταστήματα όλων των ειδών ενώ έντονη είναι η νυκτερινή ζωή με ποικιλία επιλογών.
Το λιμάνι της Αγίας Μαρίνας συνδέεται απευθείας με το λιμάνι του Πειραιά με τακτά ακτοπλοϊκά δρομολόγια. Η Αγία Μαρίνα απέχει περίπου 30’ λεπτά από την πόλη της Αίγινας και ο δρόμος διασχίζει όμορφα πευκοδάση, το φημισμένο Μοναστήρι του Αγίου Νεκτάριου, την Μεσαιωνική Παλαιοχώρα με τις παλιές Εκκλησίες και το Ναό της Αφαίας Αθηνάς, ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα του νησιού και από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους της χώρας.
2. Σουβάλα Αίγινας
Η Σουβάλα βρίσκεται στη βόρεια πλευρά της Αίγινας και είναι το δεύτερο μεγαλύτερο λιμάνι του νησιού. Οφείλει το όνομά της στις πολλές μικρές δεξαμενές (σουβάλες), που έχτιζαν τα παλιά τα χρόνια οι κάτοικοι με πέτρες, σκάβοντας λάκκους 5-6 μέτρα μέσα στη γη, για να μαζεύουν νερό για τα ζώα τους και τους ίδιους. Είναι ένα από τα πιο οργανωμένα παραθεριστικά κέντρα του νησιού και συνδέεται ακτοπλοϊκά απευθείας με το λιμάνι του Πειραιά. Κατά το παρελθόν υπήρξε το κεντρικό λιμάνι το νησιού, όταν για λόγους προστασίας από πειρατικές επιδρομές η πόλη της Αίγινας χρειάστηκε να μεταφερθεί μέσα στα τείχη της Παλαιοχώρας. Η Σουβάλα είναι ένας ήσυχος μικρός οικισμός, ιδανικός για χαλάρωση και ξεκούραση, ενώ προσφέρει και εύκολη πρόσβαση στα περισσότερα αξιοθέατα του νησιού.
Η Σουβάλα διαθέτει μια αμμουδερή παραλία αλλά και βραχώδεις ακτές. Εκτός από τη παραλία του οικισμού σε κοντινή απόσταση υπάρχουν και άλλες πανέμορφες παραλίες, όπως η Βάγια και η παραλία στους Αγίους. Αυτή που ξεχωρίζει είναι η παραλία με τα θερμά ιαματικά νερά, γνωστή ως Λουτρά. Πρόκειται για μια θειούχα θερμοπηγή κατάλληλη για τη θεραπεία ρευματισμών, γυναικολογικών και δερματικών παθήσεων. Κάθε χρόνο στη περιοχή συρρέουν χιλιάδες επισκέπτες που θέλουν να συνδυάσουν την καλή ζωή με την καλύτερη υγεία του οργανισμού τους.
Στη Σουβάλα μπορείτε να προμηθευτείτε φρέσκα ψάρια απευθείας από τους ψαράδες που καταφθάνουν στο λιμανάκι με την ψαριά της ημέρας. Κάθε χρόνο, τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου διοργανώνεται η «Γιορτή της Μαρίδας» ή αλλιώς "Γιορτή του Ψαρά", όπου ψημένες μαρίδες μαζί με κρασί προσφέρονται δωρεάν στους επισκέπτες, συνοδεία παραδοσιακής μουσικής και χορών. Το χωριό διαθέτει ποικιλία από εστιατόρια, ταβέρνες και ουζερί όπως και αρκετά καταλύματα. Απέχει 10 χιλιόμετρα περίπου από την πόλη της Αίγινας με την οποία συνδέεται με λεωφορεία της τοπικής συγκοινωνίας και με ταξί.
3. Πέρδικα Αίγινας
Στην Πέρδικα φτάνετε έπειτα από 9 χλμ παραλιακής οδήγησης από το λιμάνι προς το Νότο. Πρόκειται για το σημείο όπου τερματίζει ο οδικός άξονας. Η Πέρδικα δεν είναι απλώς ένας από τους οικισμούς της Αίγινας, αλλά το χωριό που πρέπει οπωσδήποτε να επισκεφθείτε, αφού συνδυάζει την απλότητα με το μεγαλείο. Βρίσκεται σε ένα σημείο του νησιού με απίθανη θέα, που αντλεί θετικά συναισθήματα από τον επισκέπτη και χαρίζει μία εσωτερική γαλήνη.
Τα στενά γραφικά δρομάκια της και τα κατάλευκα σπίτια με τις γεμάτες λουλούδια αυλές τους, παραπέμπουν σε κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική. Η χαρακτηριστική εκκλησία του Αγίου Σώστη είναι η μεγαλύτερη και δεσπόζει με τον όγκο της στο τοπίο του χωριού.
Δημοφιλές είναι και το πανηγύρι της Πέρδικας στις 7 Σεπτεμβρίου με ορχήστρες να παίζουν σε όλες τις ταβέρνες. Το ηλιοβασίλεμα η Πέρδικα ντύνεται βασίλισσα και μαγεύει ακόμα και τους πιο απαιτητικούς. Αυτός άλλωστε είναι και ο λόγος που την προτιμούν οι ερωτευμένοι.
Απέναντι, στα δέκα λεπτά με το καϊκάκι, βρίσκεται το πανέμορφο και ακατοίκητο νησί της Μονής. Εκεί ζουν ελεύθερα παγώνια, ελάφια και αγριοκάτσικα, ενώ, αν η εποχή το επιτρέπει, μία βουτιά στα γαλαζοπράσινα νερά της, όχι απλώς συστήνεται, αλλά επιβάλλεται.
Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο - ΦΕΚ 621/Β/7-5-1976
4. Παλαιοχώρα Αίγινας
Η Παλιαχώρα στην Αίγινα βρίσκεται στο λόφο που είναι πίσω και πλάγια από το Μοναστήρι του Αγίου Νεκταρίου, 7 χιλιόμετρα από το λιμάνι του νησιού. Η παλιά αυτή πόλη, "ο Μυστράς της Αίγινας" όπως αποκαλείται, στέκει πλέον ερειπωμένη και συνεπαίρνει τους επισκέπτες με τις μεσαιωνικές εκκλησιές της και τα παλιά σπίτια. Πρόκειται για τη παλιά πρωτεύουσα της Αίγινας που κτίστηκε από κατοίκους του νησιού γύρω στα 896 μ.Χ., για να προφυλαχτούν από τις θαλάσσιες επιδρομές των Σαρακηνών πειρατών. Ο λόφος επιλέχτηκε γιατί προσέφερε προστασία, υπήρχε πόσιμο νερό, ενώ και η γύρω περιοχή του Μεασαγρού ήταν πολύ εύφορη. Παράλληλα επέτρεπε την πλήρη εποπτεία όλου του Αργοσαρωνικού Κόλπου.
Ο λόφος έσφυζε από ζωή και οι κάτοικοι ασχολούνταν με τη γεωργία και το εμπόριο ως το 1537 μ.Χ., οπότε ο διαβόητος πειρατής Χάιρ-εδ-διν Μπαρμπαρόσα ζήτησε από το Βενετό διοικητή της Αίγινας την παράδοση του νησιού. Ο τελευταίος αρνήθηκε με αποτέλεσμα το νησί να δεχτεί μία σφοδρή επίθεση. Ο οικισμός της Παλιαχώρας λεηλατήθηκε και ρήμαξε, αφού ο διαβόητος πειρατής κατέστρεψε τα πάντα εκτός από τις εκκλησίες. Οι κάτοικοι με το πέρασμα του χρόνου έκτισαν ξανά τα σπίτια τους πάνω στο λόφο και άρχισαν και αυτοί με τη σειρά τους να επιδίδονται στη πειρατεία λεηλατώντας κυρίως Βενετικά εμπορικά πλοία. Για να πατάξουν τη πειρατεία, οι Ενετοί έστειλαν τον Φραγκίσκο Μοροζίνη που για 8 ημέρες πολιόρκησε την Παλιαχώρα. Έτσι το 1654 μ.Χ. ο οικισμός καταστράφηκε εκ νέου και ερημώθηκε, αυτή τη φορά από τους Ενετούς.
Εκκλησίες
Η παράδοση θέλει τις εκκλησίες της Παλιαχώρας να είναι 365, όσες και οι μέρες του έτους. Σήμερα σώζονται 38 περίπου από τις 365 εκκλησίες που υπήρχαν κάποτε στον οικισμό αν και ιστορικές μελέτες αναφέρονται σε 50 εκκλησίες και όχι 365. Οι εκκλησίες χρονολογούνται από το τις αρχές του 12ου αιώνα έως και τον 18 αιώνα. Οι περισσότεροι ναοί είναι μονόχωροι με ανακουφιστικά τόξα στις πλευρές τους. Κάποιοι εξ’ αυτών είναι δίκλιτοι, δηλαδή ο ένας ναός είναι κτισμένος δίπλα σε έναν άλλον για να εξυπηρετεί και τους καθολικούς πιστούς. Ορισμένοι πάνω από τη πόρτα της εισόδου έχουν το καμπαναριό, ενώ χαρακτηριστικά είναι τα γεωμετρικά σχέδια και οι ρόδακες που είναι χαραγμένοι στη πέτρα. Όλοι οι ναοί φέρουν αξιόλογες τοιχογραφίες, οι οποίες όμως παρουσιάζουν σημαντικές φθορές από το πέρασμα του χρόνου.
Από τις σημαντικότερες εκκλησίες είναι αυτή του Αγίου Νικολάου του Μαύρικα (13ος αιώνας) με τοιχογραφίες του 1330, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το λόφο της Παλιαχώρας. Δίπλα βρίσκεται η εκκλησία του Σταυρού που γιορτάζεται στις 14 Σεπτεμβρίου και αριστερά της λίγο πιο ψηλά, είναι η Βασιλική του Αγίου Γεωργίου του Καθολικού, που αργότερα ονομάστηκε σε Παναγία η Φορίτισσα. Συνεχίζοντας συναντάμε το Καθεδρικό ναό του Αγίου Διονυσίου, ο οποίος ήταν Επίσκοπος του νησιού από το 1576 μέχρι το 1579. Ο Άγιος ζούσε σε ένα κελί που σώζεται μέχρι σήμερα. Νοτιότερα υπάρχει ένα εκκλησάκι που είναι αφιερωμένο στην Αγία Άννα. Άλλη Εκκλησία που διασώζεται είναι της Επισκοπής, μια θολωτή Βασιλική, η οποία έχει χτιστεί μέσα στον βράχο. Από το κελί του Αγίου Διονύσιου, ένα μονοπάτι κάνει το γύρο του λόφου, περνώντας από το Εκκλησάκι των Αγίων Θεοδώρων και από την Εκκλησία των Ταξιαρχών που βρίσκεται κάτω από αυτό. Το Μοναστήρι της Αγίας Κυριακής ήταν το κέντρο της Παλιαχώρας από τον 17ο αιώνα και μέχρι το 1830. Η Αγία Κυριακή είναι μια διπλή Βασιλική, με θαυμάσιες τοιχογραφίες.
Κάτω από την Αγία Κυριακή, το μονοπάτι οδηγεί στη σταυροειδή Εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, με ένα μπλε θόλο και ένα μπλε καμπαναριό. Το μονοπάτι συνεχίζει και ανεβαίνει στη Βασιλική των Αγίων Αναργύρων, που έχει προς τα δεξιά της ψηλότερα, την Εκκλησία του Αγίου Δημητρίου και αριστερά και κάτω το Εκκλησάκι της Κοίμησης της Θεοτόκου. Πάνω από το μονοπάτι είναι η Εκκλησία της Μεταμόρφωσης, της οποίας σώζεται όλη η τοιχογραφία του Ιερού. Επιστρέφοντας στο κυρίως μονοπάτι βρίσκουμε την Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.
Οικισμός
Στην Παλιαχώρα, τα σπίτια ήταν μικρά και τετράγωνα. Ήταν κτισμένα στη νοτιοδυτική πλευρά του λόφου καταλαμβάνοντας όλη τη πλαγιά από την κορυφή μέχρι τους πρόποδες. Η Παλιαχώρα αποτέλεσε για πολλούς αιώνες την πρωτεύουσα του νησιού και εγκαταλείφθηκε σταδιακά στις αρχές του 19ου αιώνα όταν εξαλείφθηκε ο κίνδυνος των πειρατικών επιδρομών και οι κάτοικοι άρχισαν να επιστρέφουν στις παραθαλάσσιες περιοχές. Τα απομεινάρια των εκκλησιών και των σπιτιών στέκουν ακόμη εκεί για να θυμίζουν στους επισκέπτες ότι κάποτε αυτός ο οικισμός αποτέλεσε το κέντρο του νησιού. Στην Παλιαχώρα υπάρχουν πολλά μονοπάτια, νερά, πηγάδια και στέρνες. Στο ψηλότερο μέρος υπάρχει το Κάστρο με τις εκκλησίας των Αγίων Δημητρίου και Γεωργίου, από το οποίο η θέα προς την παραλία της Σουβάλας είναι φανταστική. Σώζονται τα ερείπια από τα τείχη και δεξαμενές νερού.
Πρόσβαση
Για να φτάσετε έως την Παλιοχώρα θα πρέπει αρχικά να κατευθυνθείτε προς την Ιερά Μονή του Αγίου Νεκταρίου και στη συνέχεια να ανηφορίσετε μέχρι το εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού και από εκεί προς την Παλιαχώρα. Η συγκοινωνία εξυπηρετεί μόνο το μοναστήρι.
Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο - ΦΕΚ 332/Α/6-8-1936
5. Πόλη Αίγινας
Η πόλη της Αίγινας είναι η πρωτεύουσα του ομώνυμου νησιού. Βρίσκεται στη δυτική πλευρά του νησιού, κτισμένη αμφιθεατρικά ως προς τη θάλασσα. Στην είσοδο του λιμανιού ο μικρός κατάλευκος ναός του Άγιου Νικόλα του Θαλασσινού καλωσορίζει τους επισκέπτες. Η πρώτη εντύπωση έρχεται από τα κτίρια, που βρίσκονται κατά μήκος της παραλίας του νησιού, με τα χρώματα τους σε γήινες αποχρώσεις, να ομορφαίνουν στο ηλιοβασίλεμα.
Τα κτίρια στην Αίγινα είναι δείγματα Νεοκλασικής αρχιτεκτονικής με έντονο το λαϊκό στοιχείο. Χτισμένα τον 19ο αιώνα, στέκουν εκεί για να θυμίζουν ότι η πόλη υπήρξε για δύο χρόνια πρωτεύουσα του νεοσύστατου ελληνικού Κράτους (1827-1829). Πολλά από αυτά στεγάζουν στο ισόγειο τους παραδοσιακά καφενεία, ζαχαροπλαστεία, ταβέρνες, μαγαζιά και τραπεζικά καταστήματα. Στο εσωτερικό της Χώρας, τα πολύχρωμα σπίτια με τις μικρές αυλές, με δέντρα και λουλούδια (γαλάζια, πράσινα, κόκκινα και λευκά), βρίσκονται σε στενά σοκάκια, ανάμεσα σε γραφικά μαγαζάκια και ταβερνούλες.
Όλη η οικονομική και κοινωνική ζωή της Αίγινας είναι συγκεντρωμένη στον παραλιακό δρόμο και στους παράλληλους εσωτερικούς δρόμους. Κάντε βόλτα με τα άλογα και τις άμαξες, περπατήστε στα στενά πλακόστρωτα σοκάκια, ανάμεσα στα αρχοντικά, στις εκκλησίες με γαλάζιους τρούλους και επισκεφτείτε τα καταστήματα λαϊκής τέχνης.
Μη χάσετε τη ψαραγορά με τα παραδοσιακά ουζομεζεδοπωλεία της, στα οποία θα γευτείτε ολόφρεσκους θαλασσινούς μεζέδες συνοδεία ούζου ή τσίπουρου. Ψωνίστε από τις βάρκες-μανάβικα και μην ξεχάσετε να αγοράσετε τα περίφημα φιστίκια, από τις μοναδικές φιστικιές της Αίγινας. Απολαύστε στις ψαροταβέρνες το φρέσκο ψάρι και τα παραδοσιακά αιγινίτικα φαγητά και μεζεδάκια. Αφεθείτε στα ζαχαροπλαστεία, μπροστά στο λιμάνι και χαλαρώστε απολαμβάνοντας την αύρα της θάλασσας.
Ξεναγηθείτε στα γραφικά σοκάκια, στα οποία θα βρείτε όμορφα καφέ με σκιερές αυλές, γκαλερί, μαγαζιά με κεραμικά, αξεσουάρ, ρούχα και ό,τι άλλο θελήσετε. Αργά το βράδυ, στη σαγηνευτική ατμόσφαιρα της νύχτας, διασκεδάστε και χορέψτε στα μουσικά στέκια της πόλης.
Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο - ΦΕΚ 409/Β/7-7-1965















































