Χαλκί

Το Χαλκί ή επίσημα Χαλκείον είναι χωριό στο οροπέδιο της Τραγαίας στην κεντρική Νάξο και απέχει 17 χιλιόμετρα από τη Χώρα της Νάξου. Είναι ένα όμορφο και εύφορο χωριό που ξεχωρίζει για την αρχιτεκτονική των σπιτιών του, τα οποία είναι χαρακτηριστικά δείγματα του νεοκλασικισμού, που μαρτυρούν την οικονομική ευρωστία που γνώρισε το χωριό σε παλαιότερες εποχές. Ξεχωρίζουν τα παλιά του αρχοντικά σπίτια με τα κεραμίδια και τα κλασσικά μπαλκόνια με τα ωραία κάγκελα στα γραφικά δρομάκια καθώς και οι ολάνθιστες πλατείες με τα παραδοσιακά μαγαζάκια και τα μικρά προσεγμένα καφενεία. Το Χαλκί συγκαταλέγεται ανάμεσα στους ομορφότερους και γραφικότερους προορισμούς της Νάξου.

Βρίσκεται δίπλα στο ρέμα, με τα πανύψηλα δέντρα και το τρεχούμενο νερό όπου βρίσκονται και οι γούρνες όπου έπλεναν τα ρούχα τους οι κάτοικοι τα παλιά χρόνια. Μέσα στο χωριό και τριγύρω υπάρχουν πολλά αρχαιολογικά μνημεία, βυζαντινές εκκλησίες γεμάτες τοιχογραφίες και ψηλοί ενετικοί πύργοι. Σημαντικά μνημεία είναι η Παναγία η Πρωτόθρονος (6ος αιώνας μ.Χ.), αφιερωμένη στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, ο Άγιος Γεώργιος ο Διασορίτης (11ος αιώνας μ.Χ.), ο Ταξιάρχης στα Μονοίτσια (πρώτη χιλιετία) και ο πύργος του Μπαρότση, ή Γρατσία μετέπειτα, μεγαλόπρεπο κτίριο που κτίστηκε στις αρχές του 17ου αιώνα από την ενετική οικογένεια Μπαρότζι, καθώς και του Παπαδάκη (Μαρκοπολίτη) στους Ακαδήμους.

Το Χαλκί,λόγω της θέσης του (στην κεντρική Νάξο) υπήρξε στα βυζαντινά χρόνια και, κυρίως, κατά τη μέση περίοδο, ένα αξιόλογο διοικητικό κέντρο. Τα τελευταία χρόνια το χωριό έχει μεγάλη ανάπτυξη  Έχει διάφορα μαγαζιά που εξυπηρετούν τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής. Έχει επίσης ταβέρνες και εστιατόρια με ενδιαφέρουσες και ξεχωριστές Ναξιώτικες γεύσεις. Η τοπική ποτοποιία, προσφέρει στους φιλοξενούμενους και περαστικούς το εξαιρετικό της ποτό, το κίτρο, από απόσταγμα φύλλων κιτριάς.