Αρχαίο Θέατρο Ηφαιστείας Λήμνου

Το Αρχαίο Θέατρο της Ηφαιστείας στη Λήμνο είναι το σημαντικότερο μνημείο της αρχαίας πόλης της Ηφαιστείας και ένα από τα αρχαιότερα θέατρα του ελληνικού κόσμου. Χρονολογείται στο τέλος του 5^ου ή τις αρχές του 4^ου αιώνα π.Χ. και αποτελούσε ζωτικό κέντρο της αρχαίας Ηφαιστείας, η οποία ήταν μία από τις δύο πόλεις κράτη της αρχαίας Λήμνου και η δεύτερη σημαντικότερη μετά τη Μύρινα.

Η ανέγερσή του περιλαμβάνει πέντε οικοδομικές φάσεις. Στη πρώτη φάση της κατασκευής του ανήκει η κυκλική ορχήστρα με διάμετρο 12,40 μέτρα, οι δέκα πρώτες σειρές εδωλίων, η ορθογώνια σκηνή και το σύστημα αγωγών απορροής υδάτων. Στη δεύτερη φάση κατά την ελληνιστική περίοδο, χτίστηκε το επιθέατρο και η αναλημματικοί τοίχοι των παρόδων. Στη τρίτη φάση χτίστηκαν οι τοίχοι αντιστήριξης, ενώ κατά τη ρωμαϊκή περίοδο διευρύνθηκε το σκηνικό οικοδόμημα σε βάρος της ορχήστρας με τη προσθήκη του προσκηνίου. Την ίδια περίοδο επιδιορθώθηκε το κοίλο και αντικαταστάθηκε ο παλιός αγωγός. Τέλος, στη τελευταία φάση νότια του θεάτρου χτίστηκαν μερικά μνημειακά οικοδομήματα.

Οι επίσημοι και οι πολίτες καθόντουσαν στις πρώτες σειρές των εδωλίων που ήταν κατασκευασμένες από μεγάλες ορθογώνιες πλάκες από πωρόλιθο προερχόμενο από τα λατομεία της Ηφαιστείας. Τα έδρανα του επιθεάτρου όπου καθόντουσαν οι γυναίκες και οι δούλοι, ήταν χτισμένα από μικρές και μεγάλες πλάκες από σχιστόλιθο και ασβεστόλιθο της περιοχής, υλικά σαφών φτηνότερα.    

Σήμερα το αρχαίο θέατρο της Ηφαιστείας έχει αναστηλωθεί και φιλοξενεί θεατρικά φεστιβάλ, συναυλίες και παραστάσεις.