Φοινικόδασος Βάι

Το Φοινικόδσος του Βάι είναι από τα πιο διάσημα και γνωστά δάση της χώρας. Βρίσκεται στις ακτές του Καρπάθιου Πελάγους στο νομό Λασιθίου της Κρήτης και είναι ένα από τα 19 Αισθητικά Δάση της Ελλάδος. Το όνομα Βάι προέρχεται από την ελληνική λέξη «βάγια» που στη τοπική διάλεκτο σημαίνει «φοινικόδεντρα» αφού στο δάσος ευδοκιμεί ο ενδημικός Κρητικός φοίνικας Θεόφραστος (Phoenix theophrastii) που είναι γνωστός από τη Μινωική εποχή. Το δάσος καλύπτει μία έκταση 250 περίπου στρεμμάτων που είναι η μεγαλύτερη έκταση με φοίνικες στο νησί της Κρήτης αλλά και η μεγαλύτερη αποικία φοινικόδεντρων στην Ευρώπη με 5.000 περίπου δέντρα.

Σύμφωνα με τους θρύλους, το δάσος δημιουργήθηκε από Άραβες πειρατές που έφτασαν στη περιοχή και πέταξαν τα κουκούτσια από τους χουρμάδες που είχαν καταναλώσει. Ωστόσο κάτι τέτοιο δε μπορεί να ευσταθεί αφού ο φοίνικας Θεόφραστος είναι ενδημικός της Κρήτης. Το Φοινικόδασος έγινε γνωστό στις αρχές της δεκαετίας του 1970 από μία διαφήμιση σοκολάτας της Βounty, η οποία γυρίστηκε στο εξωτικό Βάι, κάνοντάς το γνωστό σε όλο το κόσμο. Οι πρώτοι που το ανακάλυψαν ήταν οι χίπις τη δεκαετία του 1970 ενώ τους διαδέχθηκαν πλήθη κατασκηνωτών που βρήκαν σκιά κάτω από τα μεγάλα δέντρα. Οι κατασκηνωτές όμως μετέτρεψαν το δάσος σε έναν απέραντο σκουπιδότοπο προκαλώντας τεράστια οικολογική καταστροφή. Λόγω της μοναδικότητάς του, το φοινικόδασος κηρύχθηκε προστατευόμενο και περιφράχτηκε. Σήμερα απαγορεύεται αυστηρά η κατασκήνωση στο δάσος.

Στην έξοδο προς τη θάλασσα σχηματίζεται μία αμμουδερή παραλία που είναι από τις πιο δημοφιλής του νησιού, η οποία συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών κάθε καλοκαίρι. Η περιοχή ανήκει στη Μονή Τοπλού και εκτός από αισθητική έχει και μεγάλη βιολογική αξία. Ο υδροβιότοπος που δημιουργείται ανάμεσα στο Φοινικόδασος και στην παραλία είναι σημαντικός για την ορνιθοπανίδα, ενώ μέσα στη θάλασσα αναπτύσσεται τεράστιος πλούτος θαλάσσιας ζωής.