1. Απολλωνία Σίφνου
Η Απολλωνία ή Σταυρί βρίσκεται στο κέντρο του νησιού, χτισμένη αμφιθεατρικά επάνω σε τρείς (3) λόφους. Είναι η πρωτεύουσα της Σίφνου από το 1836 και χαρακτηρίζεται από την παραδοσιακή κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική της. Το όνομά της προέρχεται από τη λατρεία του θεού Απόλλωνα στο νησί κατά την αρχαιότητα. Στην κεντρική πλατεία της Απολλωνίας, την πλατεία Ηρώων στεγάζεται το Λαογραφικό Μουσείο Σίφνου με εκθέματα από την καθημερινή ζωή και τις ασχολίες των Σιφνιών τα παλαιότερα χρόνια όπως παραδοσιακές φορεσιές, σιφνέικα κεραμικά και παλιές εκδόσεις, ενώ στον οικισμό εδρεύει το Φιλανθρωπικό Ίδρυμα Στυλιανού Πρόκου - Η Αγία Αικατερίνη, οι εγκαταστάσεις του οποίου χρησιμεύουν και ως χώρος πολιτιστικών και λοιπών εκδηλώσεων.
Το κεντρικό γραφικό μονοπάτι της Απολλωνίας που οδηγεί προς Καταβατή (γνωστό και ως «το στενό») υπάρχουν πολλές ενδιαφέρουσες παλιές εκκλησίες. Ξεχωρίζουν η Παναγία η Ουρανοφόρα ή Γερανιοφόρα, οι ναοί του Σταυρού και του Αγίου Σώζοντα καθώς και η μονή του Θεολόγου του Μουγκού. Στο "στενό της Απολλωνίας" χτυπάει η καρδιά της νυχτερινής ζωής της Σίφνου με πολλά καταστήματα πώλησης τοπικών προϊόντων, λαϊκής τέχνης, ταβέρνες, εστιατόρια και μπαράκια. Μην παραλείψετε να γευτείτε τις Σιφνέικες νοστιμιές με πρώτη και καλύτερη τη Σιφνέικη ρεβυθάδα.
Η Απολλωνία είναι το πιο κεντρικό σημείο και από εδώ περνάνε όλα τα λεωφορεία συνδέοντάς την με τους υπόλοιπους οικισμούς αλλά και με τις παραλίες. Τόσο στα στενά δρομάκια του οικισμού όσο και γύρω από αυτόν υπάρχει πληθώρα τουριστικών καταλυμάτων.
2. Χερρόνησος Σίφνου
Η Χερρόνησος είναι ένας από τους πιο γραφικούς οικισμούς της Σίφνου. Πρόκειται για ένα μικρό ψαροχώρι με μία μικρή αμμουδιά, που κατά το παρελθόν αποτέλεσε κέντρο της αγγειοπλαστικής τέχνης. Βρίσκεται στο βορειότερο άκρο του νησιού, μέσα σε έναν απάνεμo μικρό κολπίσκο και είναι ένα από τα ασφαλέστερα φυσικά λιμάνια της Ελλάδας. Απέχει 15 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα του νησιού Απολλωνία και 10 χιλιόμετρα από το κεντρικό λιμάνι στις Καμάρες. Ο άλλοτε παραδοσιακός οικισμός αγγειοπλαστών έχει γίνει ένα μικρό καταφύγιο για αλιευτικά και τουριστικά σκάφη. Η αμμώδης παραλία είναι ιδανική για οικογένειες με παιδιά, ενώ τα αλμυρίκια που βρίσκονται στη παραλία προσφέρουν φυσική σκιά στους λουόμενους.
Στη Χερρόνησο υπάρχουν γραφικές ψαροταβέρνες κυριολεκτικά μέσα στη θάλασσα που σερβίρουν ολόφρεσκα ψάρια απο το νησί. Στην αριστερή πλευρά της παραλίας βρίσκεται το εκκλησάκι του Αγίου Πολύκαρπου, όπου πραγματοποιείται ένα από τα μεγαλύτερα πανηγύρια της Σίφνου. Στη κορυφή του λόφου ακριβώς απέναντι από τον οικισμό βρίσκεται η μικρή εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Το ηλιοβασίλεμα από το μικρό εκκλησάκι είναι ένα από τα ομορφότερα του νησιού. Η Χερρόνησος είναι ίσως ο πιο ήσυχος και γαλήνιος οικισμός του νησιού. Ένας ιδανικός προορισμός για χαλάρωση και ξεκούραση ακόμη και κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.
.jpg)
3. Βαθύ Σίφνου
Σε έναν απάνεμο κόλπο στα νοτιοδυτικά της Σίφνου και σε μικρή απόσταση από την πρωτεύουσα, βρίσκεται το Βαθύ. Είναι ένας πανέμορφος, γραφικός, παραθαλάσσιος οικισμός που τα παλιά χρόνια ήταν οικισμός αγγειοπλαστών στον οποίο παρασκευάζονταν ορισμένα από τα πιο παραδοσιακά κεραμικά της Σίφνου. Τα τελευταία χρόνια έχει γνωρίσει οικιστική και τουριστική ανάπτυξη και έχει εξελιχθεί σε έναν δημοφιλή τουριστικό προορισμό. Η όμορφη παραλία του με την χρυσαφένια άμμο και τα κρυστάλλινα νερά προσελκύει πλήθος τουριστών κάθε καλοκαίρι, ενώ πολλά είναι τα σκάφη και τα ιστιοπλοικά που βρίσκουν καταφύγιο στο Βαθύ, αφού ο όρμος του είναι από τους πιο προστατευμένους στη Σίφνο. Το τοπωνύμιο Βαθύ σημαίνει ότι το λιμάνι βρίσκεται σε βαθύτερο, χαμηλότερο σημείο σε σχέση με τη γύρω περιοχή. Αυτή η αίσθηση δημιουργείται στον επισκέπτη, κοιτάζοντας τα βουνά που περιβάλλουν τον όρμο του Βαθιού.
Χαρακτηριστική εικόνα του χωριού είναι η Μονή των Ταξιαρχών, χτισμένη στο μικρό λιμανάκι που γιορτάζει με πανηγύρι 3 φορές το χρόνο, Ιούλιο, Σεπτέμβριο και Νοέμβριο. Τα κελιά που στεγάζονταν παλαιοτέρα οι μοναχοί έχουν γίνει σήμερα ξενώνες που φιλοξενούν επισκέπτες. Στο Βαθύ υπάρχουν ενοικιαζόμενα δωμάτια, παντοπωλεία, καφενεία, αγγειοπλαστεία καθώς και ένα από τα μεγαλύτερα και πιο πολυτελή ξενοδοχεία των Κυκλάδων. Στα όμορφα ταβερνάκια πάνω στο κύμα μπορείτε να δοκιμάστε παραδοσιακά πιάτα της Σίφνου και νόστιμους ψαρομεζέδες. Στην είσοδο του χωριού υπάρχει χώρος στάθμευσης. Τα αυτοκίνητα δεν επιτρέπονται μέσα στον οικισμό.
Στην πορεία προς το Βαθύ, βρίσκεται η Μονή Φυρογείων και η Ακρόπολη του Αγίου Ανδρέα με την ομόνυμη εκκλησία του 1701. Στην μέση περίπου της διαδρομής βρίσκεται και η Μονή του Ταξιάρχη της Μερσίνης (1738), με καταπληκτική θέα στον Πλατύ Γιαλό. Μην παραλείψετε να επισκεφθείτε τα εργαστήρια και καταστήματα κεραμικής που υπάρχουν στο Βαθύ, όπου μπορείτε να προμηθευτείτε προϊόντα σιφνέικης κεραμικής και να παρακολουθήσετε τον τρόπο κατασκευής τους.
4. Φάρος Σίφνου
Ο Φάρος είναι ένα γραφικό ψαροχώρι στη νοτιοανατολική πλευρά της Σίφνου. Απέχει 7 χιλιόμετρα από τη πρωτεύουσα του νησιού Απολλωνία, και είναι το πιο προστατευμένο φυσικό λιμάνι του νησιού. Μέχρι το 1883, ο Φάρος ήταν το κεντρικό λιμάνι της Σίφνου.
Στο χωριό υπάρχουν τρεις συνεχόμενες αμμουδερές παραλίες, η Φασολού, η παραλία του Φάρου και το Γλυφό. Από το Γλυφό ξεκινάει και το μονοπάτι που οδηγεί στο μοναστήρι της Παναγίας της Χρυσοπηγής, μία διαδρομή με φανταστική θέα τόσο προς το Φάρο όσο και προς το μοναστήρι. Στη διαδρομή σώζονται ερείπια από τις εγκαταστάσεις φόρτωσης μεταλλεύματος σε πλοία, για τη μεταφορά και την επεξεργασία του στο Λαύριο. Το Γλυφό οφείλει τ' όνομά του σε πηγάδι που υπάρχει εκεί από την αρχαιότητα. Στην αριστερή πλευρά του Φάρου, δίπλα στον μικρό μόλο, υπάρχει το "Θεατράκι του Φάρου" όπου κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού πραγματοποιούνται διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Από το φάρο ξεκινάνε και άλλα μονοπάτια προς την Ακρόπολη του Αγίου Ανδρέα, τα Εξάμπελα και το Κάστρο.
Η Σίφνος είναι γνωστή για τα πανηγύρια της Ένα από αυτά πραγματοποιείται στο Φάρο στις 13 Σεπτεμβρίου όπου οι ντόπιοι γιορτάζουν τον Σταυρό. Παλιά, στο Φάρο υπήρχαν πολλά αγγειοπλαστεία, τα περισσότερα εκ των οποίων σήμερα δε λειτουργούν. Στο Φάρο υπάρχουν ψαροταβέρνες, παντοπωλεία ετοιμαζόμενα δωμάτια και ξενοδοχεία.
5. Καμάρες Σίφνου
Οι Καμάρες βρίσκονται μέσα σε έναν μεγάλο φυσικό κόλπο που περιβάλλεται από ψηλά βουνά. Απέχει 5 χιλιόμετρα από την Απολλωνία, την πρωτεύουσα του νησιού, και είναι ο μεγαλύτερος παραλιακός οικισμός και το λιμάνι του νησιού. Οφείλει το όνομά του στην πληθώρα των σπηλιών που υπάρχουν στην βραχώδη νότια ακτή. Παλιότερα οι καμάρες αυτές χρησίμευαν σαν αποθήκες για βάρκες, τα γνωστά σύρματα.
Ο οικισμός είναι χτισμένος στο νοτιοανατολικό τμήμα του υπήνεμου όρμου. Διακόπτεται από την αμμώδη παραλία για να συνεχιστεί στην απέναντι πλευρά του όρμου, όπου βρίσκεται η συνοικία της Αγίας Μαρίνας. Εκεί βρίσκεται και το γραφικό εκκλησάκι της Αγίας Μαρίνας σκαρφαλωμένο επάνω στον βράχο και από το οποίο το ηλιοβασίλεμα είναι εντυπωσιακό αφού κυριολεκτικά ο ήλιος βυθίζεται μέσα στην θάλασσα. Στην κορυφή του βράχου στέκει το μοναστήρι του Αγίου Συμεών με θέα τόσο στον κόλπο του λιμανιού όσο και στα κοντινά νησιά. Επίσης από τις Καμάρες ξεκινάνε αρκετά μονοπάτια καθώς τριγύρω υπάρχουν πολλές σπηλιές μεταξύ αυτών η Μαύρη Σπηλιά, το Ιερό των Νυμφών και τα παλιά ορυχεία. Για τους λάτρεις της πεζοπορίας ένα από τα μονοπάτια οδηγεί στον Άγιο Συμεών.
Από τα σημαντικότερα αξιοθέατα του οικισμού είναι ο ναός του Αγίου Γεωργίου και της Αγίας Βαρβάρας του 1785, το Φανάρι του 1896, λείψανα από τα καμίνια και τη σκάλα φόρτωσης μεταλλεύματος του 1883 και ο παλιός μόλος του 1909. Στις Καμάρες ο επισκέπτης μπορεί να βρει όλων των ειδών τα καταστήματα, εργαστήρια κεραμικής και αναμνηστικών ειδών. Επίσης πληθώρα καταλυμάτων, camping, ταβέρνες πάνω στο κύμα και καφετέριες που το βράδυ μετατρέπονται σε μπαράκια. Η παραλία είναι αμμώδης και οργανωμένη με ομπρέλες και ξαπλώστρες ενώ πολλές φορές έχει βραβευτεί με την γαλάζια σημαία.
6. Κάστρο Σίφνου
Στα ανατολικά του νησιού, πάνω σ’ έναν απότομο βράχο με εξαιρετική πανοραμική θέα προς το πέλαγος, είναι χτισμένο το ιστορικό χωριό Κάστρο. Το Κάστρο είναι η παλιά πρωτεύουσα του νησιού και η έδρα της Αρχιεπισκοπής Σίφνου (6ο-19ο αιώνα) κατά την αρχαία, τη μεσαιωνική και τη νεότερη περίοδο έως το 1836. Το Κάστρο είναι από τους γραφικότερους, ομορφότερους και ο πιο σημαντικός από τους οικισμούς του νησιού από αρχαιολογική άποψη. Στα νότια του λόφου, βρίσκεται η Σεράλια, το αρχαίο λιμάνι της Σίφνου, ενώ κάτω από το Κάστρο βρίσκεται το γραφικό εκκλησάκι της "Εφταμάρτυρος" σκαρφαλωμένο σ’ ένα βράχο που αναδύεται από τη θάλασσα.
Ο σημερινός οικισμός είναι χτισμένος πάνω στην αρχαία πρωτεύουσα της νησιού που ιδρύθηκε από τη δυναστεία του Ντα Κορόνια γύρω στο 1635. Διατηρεί ακόμα και σήμερα όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά του βενετσιάνικου οχυρού με κύρια χαρακτηριστικά τη στενότητα, την έλλειψη κοινόχρηστων χώρων, τις λίγες μικρές αυλές, τους στενούς δρόμους με τις ελάχιστες όμορφες διαπλατύνσεις και τη μοναδική πλατεία που ανοίγεται μπροστά από την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου.
Στο Κάστρο οδηγεί ένας κατηφορικός δρόμος 3,5 χιλιομέτρων περίπου, που ξεκινά από την Απολλωνία ενώ πολλοί επισκέπτες επιλέγουν να περπατήσουν το γραφικό μονοπάτι που ενώνει τους δυο οικισμούς. Η είσοδος στον οικισμό γίνεται από τις «λότζιες», παλιές πύλες που προστατευόντουσαν από πολεμικούς πύργους. Στην είσοδο του οικισμού υπάρχει δημοτικός χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων, αφού η είσοδος τροχοφόρων στον οικισμό απαγορεύεται.
Θαυμάζοντας το Κάστρο, ρίχνετε μια ματιά στο παρελθόν και ταξιδεύετε νοερά στην εποχή των Κουρσάρων. Στα πλακόστρωτα πεζούλια μπορεί κανείς να κάτσει ατελείωτες ώρες και να αγναντεύει το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου, απολαμβάνοντας την ηρεμία και την γαλήνη του τοπίου. Αξίζει να κάνετε μια βόλτα στο εσωτερικό του οικισμού, να περπατήσετε στα στενά σοκάκια και καλντερίμια και να ταξιδέψετε πίσω στο χρόνο. Ο οικισμός έχει βέβαια ακολουθήσει την τουριστική ανάπτυξη του νησιού και πλέον μπορείτε να βρείτε αρκετά ενοικιαζόμενα δωμάτια με πανέμορφη θέα μέσα και γύρω από το Κάστρο. Επίσης θα βρείτε καφετέριες, ταβέρνες και μπαράκια.
Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο - ΦΕΚ 594/Δ/13-11-1978
7. Εξάμπελα Σίφνου
Τα Εξάμπελα είναι ένα από τα μεγαλύτερα χωριά της Σίφνου. Αρχίζει από τις Αράδες δηλαδή οι σειρές από δέκα περίπου, άλλους ερειπωμένους και άλλους καλοσυντηρημένους ανεμόμυλους. Με τα Εξάμπελα που βρίσκονται νοτιοανατολικά της Απολλωνίας τελειώνει η αλυσίδα των κεντρικών οικισμών της Σίφνου.
Η πρόσβαση είναι εύκολη και γίνεται μέσω του κεντρικού δρόμου είτε με το ιδιωτικό σας όχημα είτε με τη τοπική συγκοινωνία.Στη νοτιοανατολική άκρη του χωριού σώζονται τα ερείπια του μαύρου πύργου, ενός από τους πιο γνωστούς πύργους της Σίφνου. Σε κοντινή απόσταση από τον οικισμό θα βρείτε το Μοναστήρι της Παναγιάς της Βρυσιανής στο οποίο φιλοξενείται το Μουσείο Εκκλησιαστικής Τέχνης. Στο χωριό επίσης θα βρείτε την εκκλησία του "Γέρου" Άϊ Νικόλα, όπου υπάρχει και ο τάφος του Αριστομένη Προβελέγγιου.
Ο γνωστός σεφ, Νίκος Τσελεμεντές καταγόταν από το χωριό Εξάμπελα της Σίφνου αυτό έχει προσδώσει στο νησί μία κουλτούρα μαγειρικής. Τα Εξάμπελα διαθέτουν αρκετά ενοικιαζόμενα δωμάτια και διαμερίσματα για τους θερινούς αλλά και τους χειμερινούς μήνες, εστιατόρια, παραδοσιακά καφενεία-μεζεδοπωλεία και μίνι μάρκετ.
8. Αρτεμώνας Σίφνου
Ο Αρτεμώνας είναι ο δεύτερος σε μέγεθος οικισμός της Σίφνου και είναι ένας τόπος γεμάτος παράδοση και ιστορία. Βρίσκεται βόρεια της Απολλωνίας σε απόσταση 1,5 χιλιομέτρου και είναι ένα πραγματικό στολίδι για το νησί. Η αρχοντιά του Αρτεμώνα, πηγάζει από την οικονομική ευμάρεια του χωριού πριν από ενάμιση περίπου αιώνα λόγω της ενασχόλησης των κατοίκων του με τη ναυτιλία. Αντικατοπτρίζεται στα θαυμάσια νεοκλασικά του και στα σπίτια με τις ολάνθιστες αυλές και τους μεγάλους δεντρόφυτους κήπους κυρίως στο κεντρικό μονοπάτι του οικισμού. Το περπάτημα στα γραφικά σοκάκια επιφυλάσει όμορφες εκπλήξεις και δεν αφήνει ασυγκίνητο τον επισκέπτη.
Εκτός από τα κλασσικά αρχοντικά, άλλα σημαντικά αξιοθέατα είναι οι εκκλησίες Παναγιά η Κόχη με την ενδιαφέρουσα αρχιτεκτονική, η Παναγιά της Άμμου όπου υπάρχει η εικόνα "Παναγία η Μοναχή" μία σπάνια απεικόνιση της Παναγίας χωρίς το Θείο Βρέφος, ο Άγιος Σπυρίδωνας και η πανέμορφη Παναγία του Μπαλή. Για την εκκλησία Παναγιά Κόχη, εικάζεται ότι έχει χτιστεί πάνω στα ερείπια αρχαίου κέντρου λατρείας της "Εκμβατηρίας" Αρτέμιδος. Στο ψηλότερο σημείο του οικισμού δεσπόζουν δυο υπέροχοι καλοδιατηρημένοι ανεμόμυλοι με απίστευτη θέα προς το Αιγαίο.
Ο Αρτεμώνας είναι η πατρίδα του Νικολάου Χρυσόγελου που συμμετείχε στην επανάσταση του 1821 και στη συνέχεια διιετέλεσε υπουργός Εκκλησιαστικών και Εκπαίδευσης επί της διακυβέρνησης Ιωάννη Καποδίστρια, υπουργός Εκκλησιαστικών και Δημόσιας Εκπαίδευσης στην κυβέρνηση Κριεζή (1849), καθώς και υπουργός Δικαιοσύνης στην ίδια κυβέρνηση, μέχρι την αντικατάστασή του και από τα δύο χαρτοφυλάκια στις 4 Αυγούστου 1850. Ως υπουργός Εκπαίδευσης στην κυβέρνηση Καποδίστρια διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του νεοσύστατου κράτους. Στον Αρτεμώνα γεννήθηκε και ο ποιητής και φιλόλογος Ιωάννης Γρυπάρης.
Στη κεντρική πλατεία του οικισμού, τα τελευταία χρόνια πραγματοποιείται το Φεστιβάλ Κυκλαδικής Κουζίνας "Νικόλαος Τσελεμεντές", καθώς και πλήθος παράλληλων εκδηλώσεων. Παράλληλα λειτουργεί και ένα μικρό παζάρι κατά μήκος του κεντρικού πλακόστρωτου του οικισμού, με παραδοσιακά προϊόντα κυρίως της Σίφνου αλλά και των γύρω νησιών. Το φεστιβάλ διαρκεί τρεις μέρες και πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις αρχές του Σεπτέμβρη.
Στον Αρτεμώνα υπάρχουν παντοπωλεία, παραδοσιακές ταβέρνες, μεζεδοπωλεία και εργαστήρια παραδοσιακής ζαχαροπλαστικής και αγγειοπλαστικής. Στη κεντρική πλατεία του οικισμού βρίσκεται η αφετηρία των λεωφορείων, τα οποία συνδέουν όλους τους οικισμούς και τις παραλίες της Σίφνου.
