Πόλεις & Χωριά

1. Ερμούπολη

Η Ερμούπολη είναι ο μεγαλύτερος οικισμός και πρωτεύουσα της Σύρου, βρίσκεται στη ανατολική πλευρά του νησιού και είναι γνωστή για το ναυπηγείο της και τον σημαντικό λιμένα της. Παλιότερα υπήρξε βιομηχανικό, ναυτιλιακό και πολιτιστικό κέντρο της Ελλάδας, ενώ πλέον αποτελεί γραφικό θέρετρο. Η Ερμούπολη διαθέτει άριστη τουριστική υποδομή και προσφέρει μια μεγάλη ποικιλία υποδομών για τη διαμονή, την εστίαση, τη διασκέδαση και τη χαλάρωση όλων των επισκεπτών με πληθώρα από επιλογές καταλυμάτων, καφέ, εστιατορίων και bar, καθώς και αφθονία αθλητικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Κύριο πολιτιστικό θεσμό του νησιού και σημείο αναφοράς για τους επισκέπτες αποτελεί το φεστιβάλ Σύρος Πολιτισμός που πραγματοποιείται κάθε χρόνο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και δίνει μια ακόμη πιο εντυπωσιακή πολιτιστική χροιά στο νησί.

Τα νεοκλασικά κτήρια της Ερμούπολης είναι τα μνημεία που την κάνουν ξεχωριστή. Κέντρο είναι η πλατεία Μιαούλη, όπου βρίσκεται το Δημαρχείο, έργο του Ερνέστου Τσίλερ, εμπνευσμένο από τα ανάκτορα της Τροίας. Το θέατρο Απόλλων, μικρογραφία της Σκάλας του Μιλάνου, το Αρχαιολογικό Μουσείο Σύρου, το Βιομηχανικό Μουσείο Ερμούπολης, η Βιβλιοθήκη, οι Αποθήκες Διαμετακομίσεως στην προβλήτα του λιμανιού, όπου σήμερα φιλοξενείται η Πινακοθήκη Κυκλάδων και τα αρχοντικά στην αριστοκρατική συνοικία Βαπόρια.

Η συνοικία Βαπόρια βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του λιμανιού της Σύρου, ανατολικά της Ερμούπολης. Τα αρχοντικά καπετανόσπιτα είναι χτισμένα στην άκρη των βράχων δίπλα στην θάλασσα. Ο τρόπος με τον οποίο χτίστηκαν τα κάνει να μοιάζουν με καράβια, γεγονός που οδήγησε στην ονομασία Βαπόρια. Η συνοικία αυτή δημιουργήθηκε από εύπορους πρόσφυγες από τη Χίο, τα Ψαρά, την Κάσο και την Κρήτη, οι οποίοι ήρθαν στη Σύρο μετά την καταστροφή της πατρίδας τους κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821. Κατά τον 19ο αιώνα ήταν η πιο αριστοκρατική συνοικία της πόλης όπου ζούσαν οι πλουσιότεροι άνθρωποι της Ερμούπολης, εφοπλιστές και βιομήχανοι. Τα σπίτια της περιοχής ανήκουν σε τρεις γενιές, ενώ από την πρώτη γενιά που φτάνει μέχρι το 1840 περίπου, ελάχιστα διασώζονται μέχρι και σήμερα. Τα αρχοντικά των Βαποριών είναι ψηλοτάβανα, στολισμένα με τοιχογραφίες, μαρμάρινα μπαλκόνια, ξύλινα πατώματα και ξυλόγλυπτες πόρτες. Στην είσοδο της συνοικίας βρίσκεται η εκκλησία του Άγιου Νικολάου των Πλουσίων, του προστάτη αγίου τους, με δύο καμπαναριά και γαλάζιο τρούλο. Στη συνοικία όμως λειτουργούν και μερικά από τα πιο ακριβά και πολυτελή ξενοδοχεία του νησιού. Ανάμεσα στις βραχώδεις ακτές τις συνοικίας Βαπόρια, σχηματίζονται μικρές παραλίες για κολύμπι στο αστικό περιβάλλον του νησιού. Μια τέτοια παραλία είναι τα Αστέρια, η οποία διαθέτει πλατφόρμα για βουτιές και υπάρχει ακόμη μια σκάλα μέσα στο νερό για τους κολυμβητές.

Ξεχωριστή θέση στα αξιοθέατα της Ερμούπολης κατέχουν και οι εκκλησίες της πόλης, ορθόδοξες και καθολικές. Ο Ναός της Ανάστασης στην κορυφή του λόφου, ο Άγιος Γεώργιος, και η Μητρόπολη είναι μερικές μόνο από αυτές.

Σήμερα η πόλη αποτελεί διοικητικό πυρήνα όλων των Κυκλάδων και της Περιφέρειας του Νοτίου Αιγαίου, συγκεντρώνοντας όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, τα δικαστήρια, το τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης του Πανεπιστημίου Αιγαίου και το Ναυπηγείο. Επίσης αποτελεί το κεντρικό λιμάνι του νησιού που συνδέεται καθημερινά με τα λιμάνια του Πειραιά, της Ραφήνας, των Κυκλάδων και του Βορείου Αιγαίου, ενώ σε απόσταση 3 χλμ. βρίσκεται και το αεροδρόμιο του νησιού που προσφέρει απευθείας πτήσεις στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.

Ιστορία

Η Ερμούπολη δημιουργήθηκε κατά την ελληνική Επανάσταση του 1821. Μετά την καταστροφή της Χίου, της Σάμου, των Ψαρών, της Κάσου και διαφόρων πόλεων της Μικράς Ασίας, οι διωγμένοι πρόσφυγες βρήκαν ασφαλές καταφύγιο στο φυσικό λιμάνι της ουδέτερης τότε και υπό γαλλικής προστασία Σύρου. Στο σημείο δεν υπήρχε τίποτε, καθώς ο κύριος οικισμός ήταν ο λόφος της Άνω Σύρου. Οι πρόσφυγες λοιπόν εγκαθίστανται εκεί, ασχολούνται με τις δουλειές του λιμανιού και αρχίζουν να χτίζουν τη νέα πόλη. Από τα πρώτα τους δημιουργήματα είναι και ο ορθόδοξος ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, στο προαύλιο του οποίου το 1823, μετά από μιας μορφής λαϊκή συνέλευση, αποφασίστηκε το όνομα της νέας πόλης: αφιερώθηκε στον αρχαίο θεό του εμπορίου, τον Ερμή και ονομάστηκε Ερμούπολη.

Έκτοτε η ανάπτυξη είναι συνεχής, το λιμάνι γίνεται εμπορικό κέντρο του νέου ελληνικού κράτους και κατασκευάζονται οι πρώτες βιομηχανίες. Παράλληλα, στα ναυπηγεία της Ερμούπολης κατασκευάζονται τα πιο όμορφα πλοία της εποχής, με ρυθμό ασταμάτητο. Επίσης εγκαινιάζεται και το πρώτο υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας, στα μέσα του 19ου αιώνα. Ο πληθυσμός πολλαπλασιάζεται και το 1856 η Ερμούπολη αναφέρεται ως η δεύτερη πόλη μετά την Αθήνα σε πληθυσμό. Στο πρώτο γυμνάσιο της πόλης διδάσκει ο διδάσκαλος του Γένους Νεόφυτος Βάμβας, ενώ αργότερα αποφοιτεί από εδώ ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Η ακμή διατηρείται ως τον 20o αιώνα, η αλλαγή των οικονομικών ισορροπιών με τη μεταφορά του κέντρου στην Αθήνα όμως αλλάζει και την Ερμούπολη. Ο μεγάλος λιμός του 1941-42 αφήνει πίσω του χιλιάδες νεκρούς και η πόλη παλεύει να ανασυνταχθεί μετά τη λήξη του πολέμου.

Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο - ΦΕΚ 709/Β/28-5-1976

2. Γαλησσάς Σύρου

Ο Γαλησσάς είναι παραθαλάσσιο χωριό, χτισμένο σε ένα φυσικό λιμάνι. Βρίσκεται στη δυτική πλευρά του νησιού της Σύρου και απέχει 7 περίπου χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα Ερμούπολη. «Γαλησσά και Nτελαγκράτσια και ας μου 'ρθει συγκοπή», λέει το γνωστό τραγούδι «Φραγκοσυριανή» του Μάρκου Βαμβακάρη. Η ονομασία είναι αρχαία ελληνική όπως μαρτυρείται από αρχαία επιγραφή που αναφέρεται κάποιος "Πριανεύς Σύριος Γαλήσσιος".

Ο πασίγνωστος λόφος της Αγίας Πακού με το γραφικό εκκλησάκι, το λιμανάκι με τις βαρκούλες, η υπέροχη πέτρινη προβλήτα με τους φοίνικες, είναι μέρη από τα οποία μπορεί ο επισκέπτης να απολαύσει την ατελείωτη ομορφιά του τοπίου. Η καθολική εκκλησία της Ιεράς Καρδίας του Ιησού, κτίσμα του 1892, αλλά και τα ερείπια της αρχαίας Γαλησσού αποτελούν τα σημαντικότερα αξιοθέατα του χωριού. Στην αρχαιότητα ο Γαλησσός ήταν μία οχυρωμένη πόλη γύρω από το λόφο της Αγίας Πακού και θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα αρχαϊκά και κλασικά κέντρα της αρχαίας Σύρου.

Με βαρκάκι ή μέσω ενός μονοπατιού που ξεκινάει λίγο έξω από το χωριό μπορείτε να επισκεφθείτε τη σπηλιά του Αγίου Στεφάνου, στην είσοδο της οποίας έχει χτιστεί ένα κάτασπρο εκκλησάκι με τρεχούμενο νερό. Σύμφωνα με τη παράδοση το εκκλησάκι το έχτισε ένας ψαράς που ονομαζόταν Στέφανος, όταν με τη βοήθεια του Αγίου γλύτωσε από ένα τεράστιο χταπόδι. Το εκκλησάκι του Αγίου Στεφάνου γιορτάζει τη τελευταία Κυριακή του Αυγούστου, ημέρα που συγκεντρώνεται πλήθος πιστών για να προσκυνήσει την εικόνα του Αγίου.

Ιδιαίτερα έντονη είναι η πολιτιστική κίνηση στο χωριό όπου εδρεύουν δύο πολιτιστικοί σύλλογοι και ο Ναυτικός Όμιλος Γαλησσά οι οποίοι διοργανώνουν κάθε χρόνο ποικίλες εκδηλώσεις όπως θεατρικές παραστάσεις, γιορτή κρασιού, εκθέσεις, μουσικές βραδιές, καλλιστεία αλόγων, τουρνουά beach volley κ.α.

Μέχρι πρόσφατα ο Γαλησσάς ήταν το μέρος της Σύρου που προτιμούσαν για διακοπές όσοι ήθελαν να απομονωθούν. Πίσω από το λόφο μάλιστα, στη μικρή πλαζ του Αρμεού, συνήθιζαν να καταφεύγουν οι γυμνιστές. Η παραλία του Γαλησσά είναι από τις ομορφότερες και καλύτερα οργανωμένες παραλίες του νησιού. Πλέον είναι από τα πιο τουριστικά χωριά του νησιού. Διαθέτει οργανωμένα ξενοδοχεία, πολλά ενοικιαζόμενα δωμάτια, ταβέρνες και καφετέριες αλλά και γήπεδο μπιτς σόκερ.

3. Άνω Σύρος

Η Άνω Σύρος ιδρύθηκε το 1200 από τους Ενετούς και κατοικείται καθ’ όλη την πορεία της ιστορίας της. Χτισμένη αμφιθεατρικά στο λόφο με τη περίφημη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου (Σαν Τζώρτζη), διατηρεί όλη τη μεσαιωνική της γοητευτική ατμόσφαιρα. Στενά δρομάκια, καμάρες, και κάτασπρα σπίτια με πολύχρωμες πόρτες συνθέτουν μια άλλη πολιτεία. Στη κορυφή του οικισμού βρίσκεται η Μητρόπολη των Καθολικών Σαν Τζώρτζης. Στην Άνω Σύρο δεν υπάρχει κεντρική πλατεία και σημείο αναφοράς, ραντεβού και συναντήσεων είναι ο κεντρικός δρόμος η «Πιάτσα». Εδώ γεννήθηκε και έζησε ο αρχαίος φιλόσοφος Φερεκύδης.

Ο οικισμός άρχισε να κατοικείται ως κάστρο από τους κατοίκους της Σύρου που τον μεσαίωνα πληττόταν από την πειρατεία. Οι τότε κάτοικοί της έχτισαν με τέτοιο τρόπο τα σπίτια τους ώστε οι εξωτερικοί τοίχοι να αποτελούν φυσική οχύρωση. Τα στενά πλακόστρωτα δρομάκια έδιναν τη δυνατότητα στους κατοίκους να κρύβονται από τις διάφορες επιθέσεις των πειρατών, ενώ οι ξύλινες πόρτες στα σημεία Πορτάρα, Επάνω και Κάτω Τέρμα, Σκαλάκια και ΣαΜπαστιάς σφράγιζαν εξολοκλήρου τον οικισμό ώστε κανείς να μην μπορεί να εισέλθει στη πόλη.

Οι καθολικοί κάτοικοι του οικισμού και κατ' επέκταση του νησιού οφείλουν την καταγωγή τους σε Ενετούς εμπόρους καθώς και Φράγκους σταυροφόρους. Λόγω του καθολικού στοιχείου στη Σύρο, το νησί είχε τεθεί υπό την προστασία της Γαλλίας. Έτσι εκείνα τα χρόνια δεν υπήρχε οθωμανική κατοχή, παρά μόνο φορολογική υποτέλεια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Ο Καθεδρικός Ναός Αγίου Γεωργίου χτίστηκε το 1200 μ.Χ και έκτοτε ξαναχτίστηκε τρεις φορές. Ο σημερινός ναός χρονολογείται από το 1834, είναι δείγμα τρίκλιτης βασιλικής. Το 1617 ο επίσκοπος Ανδρέας Κάργας απαγχονίστηκε από τους Τούρκους μαζί με το γραμματέα του. Τότε είναι που καταστράφηκαν και τα περισσότερα αρχεία της Επισκοπής. Ό,τι διασώθηκε από τότε φυλάσσεται στο Κέντρο Ιστορικών Μελετών της Καθολικής Επισκοπής, όπου υπάρχουν σημαντικότατα έγγραφα που αφορούν στην ιστορία του νησιού.

Το Μουσείο του Μάρκου Βαμβακάρη, η έκθεση παραδοσιακών επαγγελμάτων και εργαλείων, πολλές εκκλησίες και προτομές γνωστών και ιστορικών προσώπων είναι μερικά από τα πολλά που θα συναντήσετε στη περιπλάνηση σας αναμεσά στα στενά σοκάκια της Άνω Σύρου. Το Μουσείο Μάρκου Βαμβακάρη στεγάζεται σε ένα παραδοσιακό συριανό σπίτι από το 1995. Στον επάνω όροφο εκτίθενται φωτογραφίες, έργα, αλλά και προσωπικά αντικείμενα του μουσικοσυνθέτη, ενώ στον κάτω προβάλλεται καθ' όλη την διαρκεια λειτουργίας του μουσείου ημίωρο ντοκιμαντέρ με θέμα τον γνωστό ρεμπέτη.

Στον μεσαιωνικό οικισμό της Άνω Σύρου δεν κυκλοφορούν οχήματα Απέχει 3,5 περίπου χιλιόμετρα από το λιμάνι της Ερμούπολης και αξίζει κανείς να διανύσει αυτή την απόσταση με τα πόδια. Με το αυτοκίνητό σας θα φτάσετε μέχρι κάποια από τις εισόδους του οικισμού, (την Καμάρα ή το Επάνω Τέρμα) και από εκεί θα ξεκινήσει η επίσκεψη με τα πόδια.

Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο - ΦΕΚ 709/Β/28-5-1976

4. Κίνι Σύρου

Το Κίνι είναι ένα παραθαλάσσιο γραφικό ψαροχώρι στη δυτική ακτή της Σύρου, 9 χιλιόμετρα από τη πρωτεύουσα του νησιού Ερμούπολη. Στο μικρό λιμανάκι του σχηματίζεται μια αμμουδερή παραλία και στο μόλο οι ψαράδες δένουν τα καΐκια τους. Στον λόφο του χωριού, βρίσκεται ο καθολικός ναός της Μεταστάσεως της Θεοτόκου που γιορτάζει στις 15 Αυγούστου. Εδώ βρίσκεται και το Μουσείο Αλιευτικών Σκαφών, Υδρόβιων Οργανισμών και Οστράκων, ένα μουσείο μοναδικό στο είδος του καθώς και το μνημείο της «Γοργόνας Παναγιάς» στο λιμάνι, ένα ορειχάλκινο άγαλμα, έργο του Γεωργίου Ξενούλη, αφιερωμένο στους ναυτικούς που έχασαν τη ζωή τους στη θάλασσα. Λίγο έξω από το χωριό βρίσκεται το μοναστήρι της Αγίας Βαρβάρας του 1900 με εικόνες από το βίο της Αγίας.

Το Κίνι είναι από τους πλέον τουριστικούς προορισμούς της Σύρου και διαθέτει όλες τις σύγχρονες υποδομές. Οι επισκέπτες μπορούν να βρουν σύγχρονα καταλύματα, καφετέριες, εστιατόρια και ταβέρνες πάνω στο κύμα. Κάθε χρόνο στις 29 Ιουνίου, διοργανώνεται πανηγύρι προς τιμήν του Αγίου Πέτρου. Την ημέρα εκείνη η εικόνα του Αγίου περιφέρεται με καΐκι στον όρμο με τη συνοδεία και άλλων στολισμένων πλεούμενων. Στη συνέχεια διοργανώνεται γλέντι με ζωντανή μουσική, φαγητό και ποτό. Από το Κίνι οι επισκέπτες μπορούν να μεταβούν με καραβάκι στις παραλίες της βόρειας ακτής ή να επιλέξουν τις κοντινές και γνωστές παραλίες Δελφίνι στα βόρεια και Λωτός στα νότια. Η πρόσβαση στο χωριό είναι πολύ εύκολη μέσω του αμαξωτού δρόμου που συνδέει το χωριό με την Ερμούπολη και τα άλλα χωριά του νησιού. Το Κίνι εξυπηρετείται και με λεωφορεία της τοπικής συγκοινωνίας.

Πόλεις & Χωριά

1. Ερμούπολη

2. Γαλησσάς Σύρου

3. Άνω Σύρος

4. Κίνι Σύρου

ΚΟΡΥΦΑΙΟΙ Οικισμοί