Καρναβάλι Ξάνθης

Το Καρναβάλι Ξάνθης είναι ο θεσμός με τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής στην πόλη. Ο θεσμός ξεκίνησε το 1966 και σήμερα το Ξανθιώτικο Καρναβάλι αποτελεί το μεγαλύτερο καρναβάλι της Βορείου Ελλάδος και το δεύτερο μεγαλύτερο της χώρας, μετά το Καρναβάλι της Πάτρας. Η φήμη του τα τελευταία χρόνια έχει ξεπεράσει τα σύνορα Ελλάδας και δεν είναι λίγοι οι επισκέπτες από τις γειτονικές χώρες των Βαλκανίων που έρχονται στη Ξάνθη το τριήμερο των Αποκριών για να ξεφαντώσουν και να πάρουν μέρος στις εορταστικές εκδηλώσεις.

Κάθε χρόνο στην περίοδο του τριωδίου, δηλαδή τρεις εβδομάδες πριν την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, διοργανώνονται στη πόλη δεκάδες εκδηλώσεις για μικρούς και μεγάλους, μεταξύ των οποίων μουσικές, χορευτικές και θεατρικές παραστάσεις με τη συμμετοχή σπουδαίων καλλιτεχνών αλλά και εκθέσεις με εικαστικό ή άλλο περιεχόμενο, παρουσιάσεις βιβλίων και προβολές ταινιών. Στο διάστημα αυτό, στη πόλη της Ξάνθης πολύ σημαντική θέση κατέχει η διασκέδαση και το ξεφάντωμα σε διάφορα σημεία της πόλης και χώρους ψυχαγωγίας.

Μια βδομάδα πριν από τη μεγάλη παρέλαση την Κυριακή της Αποκριάς, πραγματοποιείται η Παιδική Καρναβαλική Παρέλαση με τη συμμετοχή μαθητών των δημοτικών σχολείων της πόλης. Πρόκειται για την κορυφαία στιγμή όχι μόνο της Αποκριάς, αλλά και όλης της χρονιάς για τα παιδιά και τους γονείς τους. Το βράδυ του Σαββάτου πριν την μεγάλη παρέλαση, διοργανώνεται η βραδινή Καρναβαλική Παρέλαση, που αποτελεί ουσιαστικά το προοίμιο κι αναπόσπαστο μέρος για την κορύφωση των εορταστικών εκδηλώσεων. Στη βραδινή παρέλαση συμμετέχουν εκατοντάδες καρναβαλιστές ντυμένοι με εντυπωσιακές στολές. Η παρέλαση καταλήγει στην κεντρική πλατεία της πόλης όπου στήνεται μεγάλο γλέντι, το οποίο συνεχίζεται στα σοκάκια της Παλιάς Πόλης μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.

Την Κυριακή της Αποκριάς, ξεκινάει από την είσοδο της πόλης η μεγάλη Καρναβαλική Παρέλαση που αποτελεί το αποκορύφωμα των εκδηλώσεων. Σε αυτή συμμετέχουν χιλιάδες καρναβαλιστές και άρματα που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για την περίσταση. Μικροί και μεγάλοι ξεχύνονται στους δρόμους της πόλης σε ξέφρενους ρυθμούς σε μία πανδαισία χρωμάτων, ήχων και γλεντιού. Η παρέλαση μετά από μία διαδρομή τριών περίπου χιλιομέτρων καταλήγει στο παλαιό γήπεδο της τοπικής ποδοσφαιρικής ομάδας όπου και τελειώνει με ένα υπαίθριο γλέντι.  Το τέλος των εκδηλώσεων σηματοδοτεί το καύσιμο του ομοιώματος του Τζάρου στον ποταμό Κόσυνθο.

Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση της Ανατολικής Θράκης, ο «Τζάρος» ή «Τζάρους» ήταν ένα κατασκευασμένο ανθρώπινο ομοίωμα, τοποθετημένο πάνω σε έναν σωρό από πουρνάρια που οι κάτοικοι έκαιγαν την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς στο κέντρο μιας αλάνας, πλατείας ή σε υψώματα, για να μην έχουν το καλοκαίρι ψύλλους. Το έθιμο αυτό το έφεραν πρόσφυγες από το Σαμακώβ της Ανατολικής Θράκης, και έκτοτε αναβιώνει κάθε χρόνο από τους κατοίκους του ομώνυμου συνοικισμού, ο οποίος βρίσκεται κοντά στη γέφυρα του ποταμού Κόσυνθου. Η ονομασία «Τζάρος» προέκυψε από τον ιδιόρρυθμο ήχο που δημιουργούσε η καύση του θάμνου. Η τελετή ολοκληρώνεται με ένα φαντασμαγορικό σόου πυροτεχνημάτων.